Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

ΔΕΝ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΗΜΟΥΝ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ


Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 
Τον γύρο του διαδικτύου κάνει ένα κείμενο του Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου, το οποίο «συγκλονίζει» κατά τους δημοσιογράφους, και αφορά στην μακαρίτισσα ηθοποιό Γεωργία Αποστόλου. 
Ο Ναυπάκτου Ιερόθεος περιγράφει απίθανες λεπτομέρειες της σχέσης του με την ηθοποιό και φθάνει μέχρι του σημείου να δημοσιεύει τα μηνύματα που αντάλλασσαν (ηλεκτρονικά ή sms δεν διευκρινίζει), καταγράφοντας ακόμα και την ώρα! 
Δεν θα ήθελα να ήμουν στη θέση της μακαρίτισσας. Να ανακοινώνει δημόσια ο Ναυπάκτου πως ήθελε να με ελεήσει οικονομικώς αλλά εγώ αρνιόμουν, πώς του είπα εν εξομολογήσει ένα βαρύ μυστικό μου, τις «συμβουλές» που μου έδινε για τα επαγγελματικά μου κ.ο.κ. 
Να με προτρέπει «ρώτησε τον Γέροντά σου» και να δημοσιοποιεί την απάντησή μου (στις 22.15΄): «Ὁ παπάς μας δέν μιλάει γι’ αὐτά τά θέματα… Οὔτε τολμῶ νά ρωτήσω…». 
Δεν θα ήθελα να μου γράψει μετά το θάνατο μου ότι με παρακαλούσε να μου καλύψει τα έξοδα και να αποκαλύπτει πως του απαντούσα «Θα πεθάνω γρήγορα». 
Μετά τα ανωτέρω σκέφτομαι ότι μακάριος ο άνθρωπος που δεν θα τον «εγκωμιάσει» ο Ναυπάκτου μετά θάνατον, όπως την μακαρίτισσα Γεωργία Αποστόλου. 
Αιωνία της η μνήμη.

"ΑΣΤΟ ΜΟΝΟ ΤΟΥ" ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΖΑΦΕΙΡΕΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΔΑΦΝΗ ΠΑΝΟΥΡΓΙΑ


"ΑΣΤΟ ΜΟΝΟ ΤΟΥ" του Δημήτρη Ζαφειρέλη. 
Τραγούδια σε ποίηση τριών σύγχρονων ποιητών: Πάγια Βεάκη, Κωστής Τριανταφύλλου, Νίκος Καραπαναγιώτης.
Ερμηνεύει η Δάφνη Πανουργιά. 
(C) PRO-FYLLO 2017

Δευτέρα, 18 Σεπτεμβρίου 2017

Η ΑΠΗΧΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΝΑΟΥ ΠΑΤΡΩΝ


Η απήχηση του κειμένου μας "Η καταστροφή του Μητροπολιτικού Ναού Πατρών" ήταν μεγάλη, αφού το κείμενο δημοσιεύθηκε σε ευρείας αναγνωσιμότητας ιστοσελίδες της Αχαϊας και της Δυτικής Ελλάδος. 
Η συνέχεια επί του θέματος προβλέπεται αποκαλυπτική...


Κυριακή, 17 Σεπτεμβρίου 2017

Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΝΑΟΥ ΠΑΤΡΩΝ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Έχει παρατηρηθεί ότι οι πάσης φύσεως αναπλάσεις, ανακαινίσεις, αποκαταστάσεις κτηρίων, πλατειών και άλλων ιστορικών χώρων στις μέρες μας, στέφονται συνήθως – και δυστυχώς – από πλήρη αποτυχία. 
Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα. Εστιάζω στην Πάτρα, όπου η …ανάπλαση της ιστορικής πλατείας Γεωργίου ήταν και η καταστροφή της. 
Το ίδιο συμβαίνει και με τον Μητροπολιτικό Ναό Πατρών, ο οποίος επλήγη – εδώ και πολλά χρόνια - από σεισμούς και από τη φθορά του χρόνου και είχαμε εργασίες αποκατάστασης, τις οποίες, όμως, ακολούθησαν και άλλες παρεμβάσεις που φθάνουν μέχρι σημείου αλλοιώσεως του διατηρητέου μνημείου. 
Μπορεί ο ναός να «οπλίστηκε» ώστε να αντέχει τους κραδασμούς του χρόνου, αλλά εσωτερικά έχει αλλάξει τόσο πολύ η φυσιογνωμία του ώστε να μην αναγνωρίζουμε πια την Ευαγγελίστρια των παιδικών μας χρόνων. 
Μπήκαν προσκυνητάρια ασχέτων προς την ιστορία και την παράδοση του ναού αγίων και τώρα αγιογραφείται το ιερό βήμα, το οποίο δεν ήταν ποτέ πριν αγιογραφημένο. 
Έχει προηγηθεί η αγιογραφία «Ο Αναπεσών» πάνω από την είσοδο του ναού, η οποία επίσης δεν υπήρχε. 
Γεννάται το ερώτημα: Έχει δώσει άδεια η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων γι’ αυτές τις παρεμβάσεις; Αν ναι, με ποιο σκεπτικό άραγε; Αν όχι, οφείλει να σταματήσει τώρα τις εργασίες που προσβάλλουν το μνημείο. 
Θα πει κανείς για αγιογραφίες και προσκυνητάρια πρόκειται, πού το κακό; Το κακό έγκειται στην αυθαιρεσία πάνω σε ένα μνημείο που υπάρχει με συγκεκριμένο τρόπο μέσα στο χρόνο και γι’ αυτό προστατεύεται (υποτίθεται…). 
Δεν τρέφω αυταπάτες ότι θα γίνει κάτι. Απλώς καταγράφω το γεγονός για να ξέρουν οι υπεύθυνοι της Μητροπόλεως Πατρών (με πρώτο τον Μητροπολίτη, δεύτερο τον προϊστάμενο του Μητροπολιτικού Ναού Αμβρόσιο Γκουρβέλο κ.ο.κ.) ότι υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι δεν δέχονται τις αυθαίρετες και κακόγουστες παρεμβάσεις τους στην Ευαγγελίστρια. 
Φυσικά θα συνεχίσουν απτόητοι. Όπως και εμείς, άλλωστε, καταγγέλλοντας την καταστροφή του μνημείου επί των ημερών τους.

Σάββατο, 16 Σεπτεμβρίου 2017

ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ: ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΘΕΑ ΚΑΙ ΘΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΘΑΝΑΤΗ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Σαράντα χρόνια από την αναχώρηση της Μαρίας Κάλλας στ' άστρα συμπληρώνονται σήμερα 16 Σεπτεμβρίου. 
"Ήταν μια θεά και θα μείνει αθάνατη", είχε πει ο Τσαρούχης αναγγέλλοντας τον θάνατο της Κάλλας, στο θέατρο που ανέβασε τις "Τρωάδες" του.
Πέθανε μόνη στο Παρίσι... Κλεισμένη στο διαμέρισμά της και στον εαυτό της. 
Η Μαρία Κάλλας είναι ο ορισμός της ντίβας! Και της τραγικότητας, προσθέτω. Η περίπτωσή της υπήρξε στην κυριολεξία μοναδική! Καθόρισε οριστικά την όπερα στον καιρό μας, έζησε την απόλυτη δόξα και πέθανε μόνη... 
Την ακούω πολύ... Και την σκέφτομαι περισσότερο... Αν ένιωσε την αληθινή αγάπη που περίμενε, όπως κάθε άνθρωπος ή αισθανόταν απλώς ένα ακριβό προϊόν προς κατανάλωση. Η σιωπή στην οποία έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής της, είναι από τα σπουδαιότερα μαθήματα μουσικής που μας άφησε. Ανήκει στην προσωπική μου μυθολογία, όπως και εκατομμυρίων άλλων ανθρώπων. 
Ήταν μια γυναίκα που σφράγισε ανεξίτηλα την όπερα, αφού και οι πλέον αδαείς τ' όνομά της προφέρουν πρώτα, αν τύχει και αναφερθούν στο είδος. Ο μύθος της παραμένει ολοζώντανος μέχρι σήμερα κι απ' ό,τι φαίνεται για πολλά χρόνια ακόμα. Την ευχαριστώ για τ' ανείπωτα κινήματα της ψυχής και του νου. Για το σμίλευμα της ευαισθησίας μου. Για όσα ακόμα θα μου δώσει, στο υπόλοιπο της ζωής μου...


Mε αφορμή την 40ή επέτειο από το θάνατό της, δημοσιεύω στη συνέχεια ένα απόσπασμα παλιότερου άρθρου μου με τίτλο: Μαρία Κάλλας - Master Class. 
Aπό τον Οκτώβριο του 1971 μέχρι το Μάρτιο του 1972, η Μαρία Κάλλας παραδίδει 23 μαθήματα (master classes) στην περίφημη σχολή Juillliard της Νέας Υόρκης. Όταν ακούσει κανείς αποσπάσματα από αυτά τα μαθήματα, όπως έχουν κυκλοφορήσει σε μια συλλογή τριών cd's από την ΕΜΙ (1987), μπορεί να αντιληφθεί ότι η Κάλλας είναι δασκάλα αλλά και πρωταγωνίστρια. Είναι η ντίβα της όπερας αλλά και ο ίδιος της ο εαυτός. "Συνεχίστε" λέει στους μαθητές της. "Οχι με πυροτεχνήματα, αλλά με την εκφραστικότητα των λέξεων, με τη σωστή άρθρωση και με το πραγματικό σας συναίσθημα, όποιο κι αν είναι αυτό". Η Κάλλας ουσιαστικά προτρέπει τους μαθητές της να ακολουθήσουν τον ίδιο δύσκολο δρόμο της ολοκληρωτικής αφιέρωσης και της επίμονης και επίπονης προσπάθειας που κι εκείνη ακολούθησε, ανεξάρτητα βέβαια από το γεγονός ότι η Κάλλας δεν ήταν μια σπουδαία τραγουδίστρια της όπερας, αλλά ένα φυσικό φαινόμενο! Και μάλιστα είναι η περίπτωση εκείνη που θέτει την κατακτημένη τεχνική της στην υπηρεσία της έκφρασης, κι έτσι δεν έχει καμία σχέση με την υστερία της τεχνικής ή τη λάσπη της αισθηματολογίας.

 

Η Κάλλας στα master classes στο Juilliard ενδιαφερόταν για ακρίβεια στην παραγωγή του ήχου, φωνητική έκφραση, φυσικό ρυθμό, έλεγχο της αναπνοής, ποικίλματα, σωστή άρθρωση. Είναι μια τέλεια επαγγελματίας δασκάλα. Ποτέ δεν κοροϊδεύει τους μαθητές της. Σπάνια μιλά για την καριέρα της, κι όταν τραγουδά το κάνει με μόνο σκοπό να διευκρινίσει τα λεγόμενά της, κι όχι για να επιδειχθεί ή να φανεί υποτιμητική, όπως προσπάθησαν κάποιοι να την παρουσιάσουν. Ο μύθος της Κάλλας παραμένει ισχυρός! Γιατί εκείνη ήταν όντως μεγάλη! Μοναδική και αξεπέραστη!

Διαβάστε, επίσης, στην Ιδιωτική Οδό όλες τις σχετικές αναρτήσεις για την Μαρία Κάλλας. 

Πέμπτη, 14 Σεπτεμβρίου 2017

ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΥΜΝΟ ΕΠ' ΕΚΚΛΗΣΙΑΙΣ


Π.Α. Ανδριόπουλος 
«Αχός βαρύς ακούγεται, πολλά τουφέκια πέφτουν» τις τελευταίες μέρες στο διαδίκτυο, επειδή ο Δήμαρχος Λαυρεωτικής Δημήτρης Λουκάς, αρνήθηκε αίτημα του Μητροπολίτου Μεσογαίας Νικολάου να παίξει η φιλαρμονική του Δήμου τον Εθνικό Ύμνο, στο τέλος της λιτάνευσης της εικόνας στην Παναγία Ελεούσα Λεγρενών. Έτσι, ο Μητροπολίτης προέτρεψε όλους τους πιστούς που παρακολουθούσαν το γεγονός να τραγουδήσουν όλοι μαζί τον Εθνικό Ύμνο, όπως και έγινε. 
Ως παιδιά θυμόμαστε ότι ο μόνος Μητροπολίτης ο οποίος έψαλε τον Εθνικό Ύμνο μέσα στο ναό ήταν ο μακαριστός Θεσσαλονίκης Παντελεήμων Χρυσοφάκης. Και πάντα το σχολιάζαμε ως μία παραξενιά του μακαρίτη. 
Τα τελευταία χρόνια, όμως, αυτό που αποτελούσε μία γραφική εξαίρεση έχει γίνει ο κανόνας! Ο Εθνικός Ύμνος αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο διαφόρων εκκλησιαστικών τελετών και κυρίως λιτανειών, τις οποίες και «κλείνει» με ένα αίσθημα εθνικής (sic) ανατάσεως. 
Πρόκειται σαφώς για μια πρακτική που είναι αυθαίρετη, καθώς δεν προβλέπεται ούτε – φυσικά – από το εκκλησιαστικό τυπικό ούτε από την εκκλησιαστική εθιμοτυπία. 
Ειδικά ο Εθνικός Ύμνος μέσα στο ναό είναι κάτι το εντελώς ξένο και παράταιρο, το οποίο θα έπρεπε να απαγορευθεί ρητά. 
Ελπίζω να αντιλαμβάνεται ο κάθε σώφρων έλλην, ότι το εθνικό του φρόνημα δεν κινδυνεύει από την μη ανάκρουση ή ψαλμώδηση του Εθνικού Ύμνου στις εκκλησίες. Άλλωστε ούτε ο Εθνικός Ύμνος έχει τέτοια «ανάγκη», να πλαισιώνει τις εκκλησιαστικές τελετές. 
Αντιθέτως, ως χριστιανός ορθόδοξος, ο κάθε έλλην πολίτης οφείλει να αποδίδει τα της πατρίδος στην πατρίδα και «τα του Θεού τω Θεώ» κατά το Κυριακόν λόγιον. Γιατί η πρώτη στροφή, για παράδειγμα, του Εθνικού μας Ύμνου δεν μπορεί να καθοσιωθεί από την χριστιανική διδασκαλία και να άδεται αυτονόητα στις εκκλησίες. 
Όχι, ο Εθνικός Ύμνος δεν ταυτίζεται με το «Χριστός Ανέστη» ούτε άδεται υπό ναυτών (και δυστυχώς θεόφαλτσα!) την ώρα που η Εκκλησία ψάλλει τη νίκη του Χριστού πάνω στον θάνατο, όπως έγινε το 2013 στον Άγιο Διονύσιο Κολωνακίου. 
Ο σφιχταγκαλιασμός Έθνους και Εκκλησίας βλάπτει σοβαρά την Εκκλησία, διότι ελλοχεύει πάντοτε στην Ορθόδοξη Εκκλησία γενικά, ο πειρασμός του εθνοφυλετισμού και της απόλυτης εξίσωσης πίστεως και πατρίδος.

Τετάρτη, 13 Σεπτεμβρίου 2017

Ο ΣΠΥΡΟΣ ΣΑΚΚΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΣ (ΦΩΤΟ)


Ο γνωστός και αγαπημένος τραγουδιστής και δάσκαλος Σπύρος Σακκάς, φιλοξενήθηκε τις τελευταίες μέρες μαζί με το Εργαστήρι Φωνητικής Τέχνης που διευθύνει, στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης. 
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2017 πραγματοποιήθηκε στους χώρους της Σχολής εκδήλωση λήξης των δραστηριοτήτων του Εργαστηρίου, με τίτλο «Η περιπλάνηση της φωνής στους πρωτοχριστιανικούς χρόνους και στον Καβάφη».
Την εκδήλωση παρακολούθησε ο Ηγούμενος της Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης, Μητροπολίτης Προύσης κ. Ελπιδοφόρος, οι αδελφοί της Μονής κ.α.


"ΣΗΜΕΡΟΝ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ..." ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΦΙΡΦΙΡΗ


Κάθε χρόνο την μεγάλη εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού ακούω τον αείμνηστο διακο - Διονύση Φιρφιρή στο δοξαστικό των αίνων της εορτής από τις περίφημες ηχογραφήσεις του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 
Το μέλος περιλαμβάνεται στην σειρά Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής, και στις κατηγορίες Ανθολογίες (Ανθολογία πρώτη) και Δοξαστικά Ιακώβου Πρωτοψάλτου (Δοξαστικά Σεπτεμβρίου cdΙΙ). Το δοξαστικό "Σήμερον προέρχεται..." ανθολογεί ο Χατζηγιακουμής - λόγω ακριβώς της εξαιρετικής ερμηνείας του π. Διονυσίου - και στην Εκλογή των Δοξαστικών Ιακώβου Πρωτοψάλτου (2ο cd). 
Όλες οι προαναφερθείσες εκδόσεις είναι του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων
Ευτυχώς ο Μανόλης Χατζηγιακουμής ηχογράφησε ολόκληρο το Δοξαστάριο του Ιακώβου Πρωτοψάλτου, το οποίο έψαλλε ο διακο - Διονύσης στις πανηγύρεις του Αγίου Όρους. Για το συγκεκριμένο μέλος ο Χατζηγιακουμής σημειώνει:
"Το δοξαστικό του Iακώβου πρωτοψάλτου στην Ύψωση του Tιμίου Σταυρού "Σήμερον προέρχεται" ηχ πλ β’, ως κείμενο έχει ως εξής: Σήμερον προέρχεται ο Σταυρός του Κυρίου και πιστοί εισδέχονται αυτόν εκ πόθου και λαμβάνουσιν ιάματα ψυχής τε και σώματος και πάσης μαλακίας. Αυτόν ασπασώμεθα τη χαρά και τω φόβω· φόβω μεν διά την αμαρτίαν, ως ανάξιοι όντες, χαρά δε διά την σωτηρίαν, ην παρέχει τω κόσμω ο εν αυτώ προσπαγείς Χριστός ο Κύριος, ο έχων το μέγα έλεος. Μέλος από τα πιο χαρακτηριστικά του Δοξασταρίου του Ιακώβου, με ιδιαίτερα πλούσιο και ποικιλματικό ηχόχρωμα, στον κλασικό ήχο του πλαγίου δευτέρου. Στο Δοξαστικό αυτό η απαράμιλλη εκφραστική δύναμη του πατρός Διονυσίου βρίσκεται σε μια κορυφαία της στιγμή. Η μακρά λειτουργική χρήση του μέλους (το έψαλλε για πολλά χρόνια στην Ι. Μ. Ξηροποτάμου) έχει δώσει στην ερμηνεία ιεροπρέπεια και γνησιότητα μοναδική, ενώ αποτυπώνονται εξαίρετα σ’ αυτήν τα πνευματικά αισθήματα της ικεσίας, του δέους και, κυρίως, της ευφρόσυνης χαράς για τη λύτρωση και τη σωτηρία του κόσμου. Η εκφραστικότητα της ερμηνείας συμβαδίζει απόλυτα με τις έννοιες του κειμένου και τη μελική τους διατύπωση, καθώς η αρχική περιγραφική είσοδος και πρόοδος του μέλους κορυφώνεται έντονα, μέσα σε μια σπάνια ψυχική μέθεξη, στις έσχατες, και εξαιρετικά δυναμικές, μουσικές φράσεις (ειδικά στις υψίτονες “τη χαρά και τω φόβω” και “ήν παρέχει τω κόσμω”). Tο δοξαστικό αυτό, όπως ψάλλεται, δείχνει ανάγλυφα πόσο ανυπολόγιστης σημασίας γεγονός είναι η ηχογράφηση του Δοξασταρίου του Iακώβου που μας άφησε ο μακαριστός Γέροντας".


"...πάλι το σταυρό σου θά 'χαν έτοιμο στη γη..." / Ο "ΣΤΑΥΡΟΣ" ΤΩΝ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ - ΓΚΑΤΣΟΥ


"Οι Μύθοι μιας γυναίκας" Έργο 47 (1988) είναι ένας κύκλος τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους του Νίκου Γκάτσου και ένα της Αγαθής Δημητρούκα. Τραγουδά η Νάνα Μούσχουρη. Είναι η συνεργασία του Χατζιδάκι με την μούσα των νεανικών του χρόνων Ν. Μούσχουρη, μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες!
Επιλέγουμε σήμερα τον "Σταυρό", σε στίχους Ν. Γκάτσου, που όπως σημειώνει ο Χατζιδάκις είναι "ένας ευφυής κι αισθαντικός μελωδισμός σε 5/8, κατάλληλος για ένα διάλογο με τον εσταυρωμένο. Τον κάθε εσταυρωμένο". 
Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχει το πεντάγραμμο που παραθέτουμε εδώ κι ο Χατζιδάκις σχολιάζει: "Έτσι αρχίζει η ατμόσφαιρα που περιβάλλει αυτόν τον μονόλογο περισσότερα παρά διάλογο, μια και τα ερωτήματα μένουν αναπάντητα. Λέει ο ποιητής, "κι αν ξανακατέβει εδώ στη Γη, πάλι ένα δέντρινο σταυρό θα του έχουν ετοιμάσει".


Ήταν μεσημέρι στα ρολόγια τ' ουρανού
ήτανε σκοτάδι στα μεσάνυχτα του νου
τότε που σε πήραν κι ήρθα πρώτη να σε βρω
καρφωμένο απάνω σ' ένα δέντρινο σταυρό.
Γύρω σου ποτάμια, κυπαρίσσια και βουνά
σού 'δειχναν το δρόμο που δε βγάζει πουθενά.

Ήμουνα για σένα και γυναίκα και αδερφή

πότε Παναγιά σου πότε λύκαινα κρυφή
μού 'δινες μαχαίρι να μοιράσω το ψωμί
χάρη δε ζητούσες δε ζητούσες πληρωμή.

Τώρα είσαι ξένος τα πουλιά δε χαιρετάς

σ' άλλα περιβόλια φτερουγίζεις και πετάς.
Γράφω τ' όνομά σου στ' ασημένιο το νερό
τι να περιμένω πες μου τι να καρτερώ
ξέρω πως αν ήταν και ξυπνούσες μιαν αυγή
πάλι το σταυρό σου θά 'χαν έτοιμο στη γη.



Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

Η ΤΑΙΝΙΑ "ΜΑΤΙΛΝΤΑ" ΓΙΑ ΤΟΝ "ΑΓΙΟ" ΤΣΑΡΟ ΝΙΚΟΛΑΟ Β' ΤΩΝ ΡΟΜΑΝΩΦ ΔΙΧΑΖΕΙ ΤΗΝ ΡΩΣΙΑ


Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 
Το 2018 συμπληρώνονται 100 χρόνια (17 Ιουλίου 1918) από την δολοφονία της τελευταίας τσαρικής οικογένειας της Ρωσίας, της οποίας η αγιότητα διακηρύχθηκε από το Πατριαρχείο Μόσχας με τον πιο επίσημο τρόπο το 2000. 
Όταν έγινε η αγιοκατάταξη ξεκίνησε μια μεγάλη συζήτηση στους θεολογικούς κύκλους - η οποία δεν συνεχίστηκε όπως θα έπρεπε - σχετικά με τα κριτήρια της αγιότητας στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Μήπως τελικά οι αγιοκατατάξεις στον καιρό μας από τις τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίας, έχουν τελικά αρκετή δόση εθνικισμού; Το μαρτύριο ήταν για την πίστη ή απλώς συγκυριακό, δηλ. οι τσάροι εκπροσωπούσαν την ολιγαρχία, οπότε ήταν φυσικό να δολοφονηθούν από τους μπολσεβίκους. Πόσο «αναμάρτητα» ήταν τα μέλη της τσαρικής οικογένειας, δηλ. πληρούν κάποιες προϋποθέσεις αγιότητος; 
Μερικά από τα παραπάνω ήσαν τα ερωτήματα που τέθηκαν στην συζήτηση γύρω από την αγιοποίηση των τσάρων. 
Το θέμα επανέρχεται δυναμικά στην επικαιρότητα, λόγω μιας κινηματογραφικής ταινίας! 
Η ταινία «Ματίλντα» που εξιστορεί τον παθιασμένο έρωτα του τσάρου Νικόλαου Β' με την μπαλαρίνα Ματίλντα Ξεσίνσκα, έχει πυροδοτήσει την οργή θρησκευτικών ηγετών και της Ορθόδοξης εκκλησίας, με κάποιους να έχουν απειλήσει ότι θα πυρπολήσουν τους κινηματογράφους που θα προβάλουν την ταινία. Παρά την πίεση που έχει ασκηθεί από τους επικριτές της ταινίας, οι ρωσικές αρχές έδωσαν άδεια τον Αύγουστο για τη διανομή της. Έπειτα από μια πρόσφατη επίθεση εναντίον του κινηματογραφικού στούντιό του στην Αγία Πετρούπολη, ο Ουτσίτελ κάλεσε τις δυνάμεις της τάξης να «εγγυηθούν την ασφάλεια» των κινηματογραφικών αιθουσών που θα προβάλουν την ταινία του, η οποία θα βγει στις αίθουσες στις 26 Οκτωβρίου. 
Το πολύ ενδιαφέρον είναι ότι η ταινία προκάλεσε επίσης την οργή των ηγετών των κυρίως μουσουλμανικών δημοκρατιών της Τσετσενίας και του Νταγκεστάν, στον ρωσικό Καύκασο, οι οποίοι αξίωσαν από το υπουργείο Πολιτισμού να απαγορεύσει τη διανομή της στις περιοχές τους στο όνομα του σεβασμού της θρησκευτικής πίστης. Άρα, Ορθόδοξοι και Μουσουλμάνοι στρέφονται κατά της ταινίας, κι αυτό χρήζει, επίσης, διεξοδικής αναλύσεως. 
Φυσικά το θέμα της ταινίας, ο παράφορος έρωτας του τσάρου Νικόλαου Β' με την μπαλαρίνα Ματίλντα Ξεσίνσκα, θεωρείται πως αμαυρώνει και προσβάλλει την εικόνα του «αγίου» τσάρου Νικολάου Β’, ο οποίος από εκεί που και ως άγιος είναι σύμβολο του αντικομμουνιστικού αθεϊσμού, τώρα εμφανίζεται ως ένας κοινός «ερωτύλος». 
Σίγουρα η Ορθόδοξη Εκκλησία θα πρέπει σοβαρά να επανεξετάσει το ζήτημα των αγιοκατατάξεων ιδίως σύγχρονων μορφών, για τις οποίες οι μαρτυρίες είναι νωπές. 
Ανεξάρτητα από αυτό θα πρέπει να ξεκινήσει ένας σοβαρός διάλογος για το ζήτημα, διότι φαίνεται ότι ο «πιστός» λαός δεν κορέννυται με τους σύγχρονους αγίους και μόλις αγιοποιηθεί ο ένας, αμέσως ζητάει τον επόμενο.

Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου 2017

"ΔΕΝ ΑΝΕΧΟΜΑΙ ΤΙΣ ΑΝΟΡΘΟΓΡΑΦΙΕΣ"


Toυ Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
“Και στις μαθήτριες, πρέπει να προσθέσω, τις όμορφες, που κάθε μεσημέρι ξεχύνονται στους δρόμους με τις ριγωτές ποδιές και τα λευκά κορδελλάκια στα μαλλιά τους (κουτές, που βιάζονται να τα πετάξουν) βάζοντας κάποτε κατά μέρος την αισθησιακή καθαρή χαρά που μούδιναν, δεν μπορούσα να μη βλέπω τις μεθαυριανές γυναίκες και ν' αναλογίζομαι το λόγο του Σολωμού για το γλυκοβύζαστο γάλα της αντρείας και της λευτεριάς”.
Αυτά έγραφε πριν εξήντα δύο χρόνια (1955) ο Οδυσσέας Ελύτης στον φίλο του φιλόλογο και ποιητή Λευτέρη Αλεξίου, αποτυπώνοντας σε μερικές επιστολές του την γοητεία που άσκησε πάνω του η Κρήτη εκείνης της εποχής (η σχετική αλληλογραφία δημοσιεύθηκε στη Ν. Εστία, Μάϊος 2002. Επιμέλεια: Μάρθα Αποσκίτη).
Μεταξύ των πολλών άλλων εικόνων που έκαναν εντύπωση στον Ελύτη από την καθημερινή ζωή της μεγαλονήσου – όπου βλέπει “τη συνέχιση της παράδοσης που συντήρησε και κράτησε ζωντανή την Ελλάδα μαζί και παράλληλα με τ' άρματα και τις τέχνες” - ξεχωριστή θέση κατέχει και η θέα των όμορφων μαθητριών που ξεχύνονται στους δρόμους με τις ριγωτές ποδιές και τα λευκά κορδελλάκια στα μαλλιά τους. Μια εικόνα που δεν βλέπει πια κανείς παρά μόνο στις ταινίες και τις φωτογραφίες εκείνου του καιρού. Εικόνα μιας πραγματικότητας, που, όμως, στα μάτια του ποιητή προσλάμβανε άλλες διαστάσεις. “Τα μάτια μου δεν έφθασαν να δουν καμμιά μισητή πεζότητα”, λέει ο Ελύτης στο ίδιο γράμμα του, περιγράφοντας τις εικόνες της καθημερινότητας στην Κρήτη.
Μια καθημερινότητα χωρίς πεζότητα. Αυτό είναι το ζητούμενο για τον ποιητή. Και οι μαθήτριες με τις ποδιές και τα κορδελλάκια, υπηρετούν – χωρίς να το γνωρίζουν διόλου – αυτή την πραγματικά ποιητική ζωή που προτρέχει της καθημερινής. Γι' αυτό ο ποιητής χαρακτηρίζει “κουτές” τις μαθήτριες, που βιάζονται να πετάξουν τα λευκά κορδελλάκια απ' τα μαλλιά τους! Θεωρώντας, προφανώς, τα κορδελλάκια ένα στοιχείο που θα διατηρήσει τη φωτιά του μύθου της νεότητας...
Μιας νεότητας που για τον ποιητή είναι -
Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ
Με τον άσπρο γιακά και την κορδέλα
(Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά)

Μιας νεότητας που δεν προβαίνει στην κατάργηση της αθωότητας, στο ξεθώριασμα της ποιητικής εικόνας των μαθητριών, που παρά την συντηρητική (για την εποχή μας) εμφάνισή τους, γεμίζουν με “αισθησιακή καθαρή χαρά” τον ποιητή και ταυτόχρονα τον ανάγουν στο μέλλον. Τις αναλογίζεται ''μεθαυριανές γυναίκες'', που θα υπηρετήσουν την ανδρεία και τη λευτεριά, καθώς θα βυζάξουν τα παιδιά τους μ'αυτό το “γλυκοβύζαστο γάλα”. Γιατί λέει ο ποιητής: “αντρεία και λευτεριά, μην το ξεχνάτε, θα χρειαστούμε περισσότερο στην ειρήνη παρά στους πολέμους, στην κοινωνική ζωή και στον έρωτα....”.
Οι ριγωτές ποδιές και τ' άσπρα κορδελλάκια σήμερα, θα προκαλούσαν – το ολιγότερο – χλευαστικό γέλωτα. Τι δουλειά έχει η ομοιομορφία στην πολυπόθητη πολυμορφία του καιρού μας; Γιατί να μην απαλλαγούμε, επιτέλους, από την “τάξη” που με τον σχολαστικισμό της συνθλίβει τη ζωή μας; Κι έτσι καταργείται η μαθητική περιβολή και μαζί της μια ποιητική εικόνα. Μετά την παρέλευση ετών πάλι και πάλι καταφεύγω στον Ελύτη:

Ώστε λες δίκιο θα 'χε ο Υπερίων που μιλούσε
“γι' άλλες μνήμες ευγενέστερων καιρών” και προσέθετε
“μας υπολείπεται πολλή και ωραία δουλειά
όσο ν' αγρεύσωμε το μεγαλείο”.
(Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά)

Δεν πρόκειται για νοσταλγία ή φτηνή συναισθηματολογία, αλλά για μια πραγματικότητα που απεργάζεται την αποϊέρωση παιδείας και ζωής. Μια διαστροφή που αλλοιώνει το νόημα των λέξεων και των εννοιών, των εικόνων των ποιητικών. Γιατί το σχολείο είναι μια σύνθεση “εικόνων” που καλλιεργούν ή ευνουχίζουν - δυστυχώς συμβαίνει κι αυτό στους καιρούς μας - την ευαισθησία.
Η σπουδή στην δυναμική της ευαισθησίας δεν προϋποθέτει μόνο την πολυμάθεια ή την υποταγή σε κώδικες συμπεριφοράς. Έχει σχέση με την Αλήθεια, που αφορά στην ψυχική περιουσία, δηλ. στην ψυχική σχοινοβασία που οδηγεί στην όντως Παιδεία, την οποία οι όχι ενήμεροι των ιερών αγνοούν. Αυτό, λοιπόν, που ονομάζουμε “σχολική διαδικασία” είναι στην ουσία μια ποιητική συν-ουσία. Κι όταν μιλάμε, ας πούμε, ευφυία, θα πρέπει να εννοούμε μια εξαιρετικά οξυμένη ευαισθησία. Κι όταν προσβλέπουμε σε μιάν αληθινή παιδεία, θα πρέπει να έχουμε υπ' όψιν μας τον λόγο του ποιητή της Ιδιωτικής Οδού: “Η αλήθεια μόνον έναντι θανάτου δίδεται” (Τα ελεγεία της Οξώπετρας). Δεν έχουμε, δηλαδή, άλλη επιλογή από την ακατάπαυστη σπουδή που νοηματοδοτεί τον θάνατο και τη ζωή. Για να την ψαύσουμε μάς είναι απαραίτητη η “άλλη γλώσσα” του ποιητή:
"Η πολυαιώνια παρουσία του Ελληνισμού πάνω στα δώθε ή εκείθε του Αιγαίου χώματα έφτασε να καθιερώσει μιαν ορθογραφία, όπου το κάθε ωμέγα, το κάθε ύψιλον, η κάθε οξεία, η κάθε υπογεγραμμένη, δεν είναι παρά ένας κολπίσκος, μια κατωφέρεια, μια κάθετη βράχου πάνω σε μια καμπύλη πρύμνας πλεούμενου, κυματιστοί αμπελώνες, υπέρθυρα εκκλησιών, ασπράκια ή κοκκινάκια, εδώ ή εκεί, από περιστεριώνες και γλάστρες με γεράνια. Είναι μια γλώσσα με πολύ αυστηρή γραμματική, που την έφκιασε μόνος του ο λαός, από την εποχή που δεν πήγαινε ακόμα σχολείο. Και την τήρησε με θρησκευτική προσήλωση και αντοχή αξιοθαύμαστη, μέσα στις πιο δυσμενείς εκατονταετίες. Ώσπου ήρθαμ' εμείς, με τα διπλώματα και τους νόμους, να τον βοηθήσουμε. Και σχεδόν τον αφανίσαμε. Δεν αναφέρομαι σε καμιά χαμένη γραφικότητα. Απλώς, δεν ανέχομαι τις ανορθογραφίες" (Ελύτης, Τα δημόσια και τα ιδιωτικά).

Σάββατο, 9 Σεπτεμβρίου 2017

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ SOCIAL MEDIA ΣΤΗΝ ATHENS VOICE


ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ 
Ίσως δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει αλλά ένας από τους μεγαλύτερους θεράποντες των social media είναι η Εκκλησία! Και εδώ ο όρος ας εκληφθεί με την στενή, τρέχουσα έννοια, ήτοι τους κληρικούς όλων των βαθμίδων και διάφορους εκκλησιαστικούς οργανισμούς.
Στο facebook και στο twitter – για να περιοριστούμε στα πιο δημοφιλή – είναι κατακλυσμιαία η παρουσία κληρικών και μοναχών. Το ενδιαφέρον είναι, φυσικά, κυρίως η θεματολογία.
Πνευματικές νουθεσίες, πνευματικές – ας τις πούμε έτσι – συζητήσεις, σκέψεις (ως επί το πλείστον «θετικές»), προσευχές, ποιήματα θρησκευτικού περιεχομένου, κυκλοφορούν εν αφθονία στις σχετικές σελίδες. Μάλιστα ένας ιερέας έβγαλε σε βιβλίο το υλικό του στο fb και πωλείται σα ζεστό ψωμάκι. Και τίθεται το ερώτημα: Ασκείται ποιμαντική από το facebook; Προφανώς και όχι. Η ποιμαντική προϋποθέτει προσωπική σχέση. Στα social media τα πράγματα είναι απρόσωπα εν πολλοίς (παρά την …ειρωνεία του «φίλου» στο fb) και η φύση του μέσου δεν αντέχει σοβαρή ποιμαντική. Άρα αυτό που ασκείται από τους ιερείς είναι καθοδήγηση. Και τα social media προσφέρονται για καθοδήγηση.
Μια ατάκα, ένα tweet, μια «πνευματική» οδηγία, είναι ικανά για να πάρει φωτιά το διαδίκτυο. Χιλιάδες likes, σχόλια υπερεκχυλιζούσης συναισθηματικότητας, εκατοντάδες κοινοποιήσεις, με ένα λόγο «χαλάει ο κόσμος». Και ο ιερωμένος – γέροντας καθίσταται αδιαφιλονίκητος γκουρού των social media. Μια ανάρτησή του κάνει τα πλήθη να παραληρούν.
Παράλληλα, βλέπει κανείς στο fb ιερείς να πίνουν καφέ, με συναδέλφους τους κληρικούς ή φίλους λαϊκούς, να κάνουν αναρτήσεις από εντατικές νοσοκομείων όπου νοσηλεύονται οι ίδιοι (sic), να φωτογραφίζονται εντός ναού, εκτός ναού, να μας ενημερώνουν κάθε λεπτό πού βρίσκονται, τι κάνουν και πολλά άλλα απίθανα!
Ποια η ανάγκη των κληρικών να εκφράζονται στα social media ως «κοινοί θνητοί»; Έχουν βέβαια κάθε δικαίωμα, είναι άνθρωποι της εποχής τους, αλλά τίθεται ένα θέμα: υπάρχουν όρια λόγω ιεροσύνης ή όχι; Έχουμε σκεφτεί μήπως το μυστήριο της ιεροσύνης κινδυνεύει σοβαρά από τα social media;
Κατά καιρούς κάποιοι αρχιερείς έχουν δώσει οδηγίες στους ιερείς της Μητροπόλεώς τους για τη χρήση του facebook, θεωρώντας πως το πράγμα έχει «ξεφύγει».
Ο Μητροπολίτης Ν. Ιωνίας Γαβριήλ σε σχετική εγκύκλιό του προς τους ιερείς της περιφερείας του σημειώνει ότι δεν θέλει να προβεί σε «ενέργειες αποκλεισμού» από την διαδικτυακή παρουσία των κληρικών του, αλλά τονίζει μεταξύ άλλων: «Δέν δυνάμεθα νά χρησιμοποιοῦμε τά μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης χωρίς ἐκκλησιαστική συνείδηση καί συνάμα χωρίς ἐκκλησιαστικό φρόνημα. Δίνουμε μαρτυρία Ἐκκλησίας καί ὄχι ἀλλότριων χώρων». Τώρα θα πρέπει να ορίσουμε τι σημαίνουν σήμερα οι όροι «εκκλησιαστική συνείδηση» και «εκκλησιαστικό φρόνημα», και πώς μπορούν να αποτυπωθούν στην χρήση των social media από τους ιερείς.
Ο Μητροπολίτης Ν. Ιωνίας επισημαίνει σωστά ότι απαιτείται η αρετή της διάκρισης και ότι «χρειάζεται κατανόηση ἀπό μέρους μας καί συνεχῆ ὑπενθύμιση ὅτι οὔτε αὐτόκλητοι σωτῆρες εἴμαστε οὔτε ἡ ἄρχή καί τό τέλος τῆς ἐκκλησίας, γιά αὐτό καλό θά εἶναι νά μήν ἀναλωνόμαστε σέ διαδικτυακές μεγαλορητορίες καί ἀτέρμονες κριτικές πού περισσότερο ἐγωισμό καί ἐπαρση μᾶς προσδίδουν παρά ἐκκλησιαστική παρρησία». Ποιος όμως διδάσκει στους σημερινούς ιερείς την διάκριση; Όχι με λόγια, αλλά κυρίως με πράξεις. Η αδιακρισία είναι το κατ’ εξοχήν συστατικό των social media, αλλά και το κύριο χαρακτηριστικό της Εκκλησίας στις μέρες μας.
Πρωτοσύγκελλος Μητροπόλεως ζήτησε από τους ιερείς να προσέχουν που… φωτογραφίζονται και κυρίως να μην προχωρούν στην δημόσια ανάρτηση των φωτογραφιών αυτών και να απενεργοποιήσουν τους προσωπικούς τους λογαριασμούς στο… facebook. Το αίτημα του Πρωτοσυγκέλλου προκάλεσε την αντίδραση ιερέα που ανέφερε: «έχω περισσότερους από 3.000 “φίλους” στο facebook», για να πάρει την εξής “πληρωμένη” απάντηση: «Στο facebook έχεις 3.000 “φίλους" αλλά στην Ενορία σου δεν μαζεύεις ούτε 30 πιστούς».
Σημαντικό ζήτημα για την διοικούσα Εκκλησία είναι η παρουσία μοναχών στο fb. Οι μοναχοί υποτίθεται πως απαρνούνται τα του κόσμου. Άρα και τις τρέχουσες (διάβαζε εφήμερες) πρακτικές του κόσμου. Επομένως, θα πρέπει να συμφωνήσουμε ότι μοναχισμός και social media είναι πράγματα εντελώς ασύμβατα.
Τα social media σίγουρα δυναμιτίζουν την εσωτερική ζωή της Εκκλησίας, καθώς αναπαράγονται κουτσομπολιά, εκτοξεύονται …βολές, βγαίνουν στην επιφάνεια ζηλότυπες καταστάσεις κ.ο.κ. Το πρόβλημα έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με εγκυκλίους ή προτροπές.
Η ματαιοδοξία και η ματαιολογία – για να μην αναφερθούμε στη φωτολαγνεία – κυριαρχούν στις αναρτήσεις των κληρικών στο διαδίκτυο. 
Η κατάσταση δεν φαίνεται να είναι αναστρέψιμη, αφού η διοικούσα Εκκλησία δεν μπορεί ακόμα να προφέρει σωστά την πραγματικότητα σε σχέση με το φαινόμενο. Άρα, τα social media θα είναι το βήμα και κάθε …πικραμένου κληρικού.

Παρασκευή, 8 Σεπτεμβρίου 2017

Ο ΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ ΤΟΥ ΕΜΜΑΝΟΥΕΛ ΜΑΚΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ


Του Π.Α. Ανδριόπουλου 
Ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν στην ομιλία του κατά το επίσημο δείπνο που παρέθεσε προς τιμήν του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, τόνισε ότι η Ευρώπη είναι κοινή Λογοτεχνία, κοινή Μουσική και επικαλέστηκε χαρακτηριστικά τα βιβλία του Καστοριάδη, την Μουσική του Ξενάκη και τα έργα του Γαβρά. 
Σκέφτηκα πως ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ξέρει τον Κώστα Γαβρά από την ταινία Ζ. Ξέρει, μάλλον, και τον Καστοριάδη – τουλάχιστον ως όνομα – λόγω …αριστερών καταβολών του μεγάλου φιλοσόφου. Σίγουρα, όμως, πρώτη φορά θα άκουγε ότι υπάρχει κάποιος Ξενάκης στη μουσική!
Βέβαια αν δεν γνωρίζει τον Ιάννη Ξενάκη ο πρωθυπουργός, δεν είναι αμάρτημα δικό του. Η κοινωνία που τον γέννησε δεν ασχολήθηκε ποτέ με τον συνθέτη που λατρεύεται στη Γαλλία! Από την Ελλάδα έφυγε το 1947 ως πολιτικός εξόριστος και εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Παρίσι (πήρε τη γαλλική υπηκοότητα το 1965). Στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται συχνά ως Γάλλος συνθέτης με ελληνική καταγωγή. Όπως και η Μαρία Κάλλας, ως ιταλίδα ντίβα ή ο Δημήτρης Μητρόπουλος ως Αμερικανός μαέστρος! 
Παρ’ ότι αριστερός, ο Iannis Xenakis δεν υπήρξε ποτέ συνθέτης της Αριστεράς, αφού η μουσική του δεν μπορούσε να κατακτήσει τις λαϊκές μάζες. Ευτυχώς!... 
Οι πρωτοποριακές συνθετικές μέθοδοι που ανέπτυξε συσχέτιζαν τη μουσική και την αρχιτεκτονική με τα μαθηματικά και τη φυσική, μέσω της χρήσης μοντέλων από τη θεωρία των συνόλων, τη θεωρία των πιθανοτήτων, τη θερμοδυναμική, τη Χρυσή Τομή, την ακολουθία Φιμπονάτσι κ.ά. Παράλληλα, οι φιλοσοφικές του ιδέες για τη μουσική έθεσαν καίρια το αίτημα για ενότητα φιλοσοφίας, επιστήμης και τέχνης, συμβάλλοντας στο γενικότερο προβληματισμό για την κρίση και τον επαναπροσδιορισμό της σύγχρονης ευρωπαϊκής μουσικής των δεκαετιών του 1950 και 1960. 
Ο ίδιος ο Ξενάκης σε συνέντευξή του είχε πει: «Η μουσική είναι και αυτή μια έκφραση, δεν μπορεί παρά να απαρτίζεται από αυτά τα άλλα, τις άλλες εκφράσεις. Επομένως, χωρίς φιλοσοφία, χωρίς μαθηματικά, χωρίς την ιστορία, η μουσική δεν μπορεί να υπάρξει, δεν έχει νόημα. Τα μαθηματικά, άλλωστε, χωρίς μουσική, χωρίς φιλοσοφία, δεν μπορούν να υπάρξουν. Δεν μπορούν να υπάρχουν χωρίς τις εικαστικές τέχνες, χωρίς την τέχνη γενικά. Ίσως αυτή είναι η σπουδαιότερη συνεισφορά μου ή τουλάχιστον ο χώρος στον οποίο δούλεψα τόσα χρόνια.» 
Κι ακόμα μας άφησε μια πολύτιμη υποθήκη: «Οι Έλληνες καλλιτέχνες πρέπει να δουλέψουν πρωτοποριακά. Να δημιουργήσουν έργα παγκόσμιας σημασίας. Μονάχα έτσι μπορούν να σταθούν. Χρειάζονται κότσια και δύναμη.» 
Ας ακούσουμε την περίφημη PSAPPHA του Ξενάκη, από μία ερμηνεία ενός νέου κρουστού. Η συγκεκριμένη εκτέλεση δημοσιεύθηκε μόλις σήμερα (8-9-2017) στο youtube.

 

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 2017


Με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (του οποίου τυγχάνω υπεύθυνος), θα πραγματοποιήσουμε μέχρι τέλους του 2017 διάφορες εκδηλώσεις – πρωτότυπες παραγωγές μας.
Αρχές Οκτωβρίου θα συμμετάσχουμε για τρίτη φορά στην διοργάνωση «Το Μικρό Παρίσι των Αθηνών», με ένα αφιέρωμα στο μουσικό έργο της Εύας Πάλμερ Σικελιανού.  
Η Εύα Πάλμερ-Σικελιανού, η πρώτη σύζυγος του ποιητή Άγγελου Σικελιανού, ήταν Αμερικανίδα ερευνήτρια του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, χορογράφος και ιστορικός του χορού, με αξιοσημείωτο έργο στην προαγωγή του ελληνικού χορού, θεάτρου, μουσικής καθώς και της υφαντικής τέχνης. Ήταν και μουσικός και είχε μάλιστα μάθει και βυζαντινή μουσική! 
Μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές συνθέσεις της θα παρουσιάσουμε στο «Αγγέλων Βήμα». 
Στις 12 και 19 Οκτωβρίου θα παρουσιάσουμε στην ιστορική Οικία Κατακουζηνού την Μουσική Ποιητική της οικίας, ήτοι ποιήματα και μουσικές δημιουργών του 20ού αιώνα που συνδέθηκαν με το ζεύγος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού. 
Το Σάββατο 21 Οκτωβρίου, με τον μουσικογράφο, ερευνητή και ιδρυτή του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκο, θα πραγματοποιήσουμε στην Φιλαρμονική – Ωδείο Πατρών, ένα αφιέρωμα στους Πατρινούς συνθέτες Δημήτρη Λιάλιο και Ανδρέα Νεζερίτη. Το μουσικό μέρος με συνθέσεις των δύο, έχει αναλάβει η πατρινή σολίστ στο βιολί Τάνια Σικελιανού. 
Μέσα στο Νοέμβριο θα παρουσιάσουμε στην Οικία Κατακουζηνού το αφιέρωμα στην Εύα Πάλμερ – Σικελιανού. Η εκδήλωση πραγματοποιείται με αφορμή την επέτειο των 90 χρόνων από τις πρώτες Δελφικές Γιορτές (1927-2017, τις οποίες αναβίωσε με τον σύζυγό της Άγγελο Σικελιανό) και τη συμπλήρωση 110 χρόνων από την άφιξή της στην Ελλάδα (1907-2017). 
Τον Δεκέμβριο, σε συνεργασία με το Περιοδικό Στέπα (Επιθεώρηση ρωσικού πολιτισμού), θα παρουσιάσουμε ένα αφιέρωμα στον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, για να υποδεχθούμε το Έτος Σολζενίτσιν, καθώς το 2018 συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννησή του και 10 από το θάνατό του. 
Το 2018 – εκτός των άλλων - θα έχουμε πάλι ευρωπαϊκή περιοδεία με τον Israel Galvan και την περίφημη La Fiesta.


Τετάρτη, 6 Σεπτεμβρίου 2017

ΒΡΑΒΕΙΟ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ


Ο Αριστείδης Βικέτος γράφει για την Θεώνη Ξάνθη που πήρε το πρώτο βραβείο σε Διεθνή Διαγωνισμό για τα σχέδια του Νέου Κυπριακού Μουσείου που εκπόνησε το αρχιτεκτονικό γραφείο της «XZA architects – Theoni Xanthi». 

Δείτε σχετικά:

ΟΙ "ΠΕΝΤΕ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΓΙΑ ΜΠΟΥΖΟΥΚΙ ΚΑΙ ΠΙΑΝΟ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ


Το 1984 κυκλοφόρησε από την Columbia μια κασετίνα οκτώ δίσκων βινυλίου, με δέκα έργα του Μάνου Χατζιδάκι που γράφτηκαν από το 1962 μέχρι το 1975. Πρόκειται για τα έργα «Όρνιθες», «Οδός ονείρων», «Παραμύθι χωρίς όνομα», «Ματωμένος γάμος», «Καπετάν Μιχάλης», «Μυθολογία», «Απόψε αυτοσχεδιάζουμε», «Αθανασία»  και «Το χαμόγελο της Τζοκόντας».  
Ένα ανέκδοτο έργο του Μάνου Χατζιδάκι, που δεν αναγράφεται στο εξώφυλλο και δισκογραφήθηκε για πρώτη φορά σε αυτή την έκδοση, είναι οι «Πέντε αυτοσχεδιασμοί για μπουζούκι και πιάνο» (Πάνω στη σχέση των δύο οργάνων).  
Ένας ευφάνταστος δεκαπεντάλεπτος μουσικός διάλογος, μεταξύ του Μάνου Χατζιδάκι, που έπαιξε πιάνο και του Γιάννη Τσαγκρουνού στο μπουζούκι.  
Ποιος είναι ο Γιάννης Τσαγκρουνός; Κανείς δεν ξέρει... Ένα μπουζούκι ξωτικό...
Οι τίτλοι των πέντε κομματιών είναι οι εξής:
1) Επαφή (με πάθος) 
2) Διάλογος (χωρίς επαφή) 
3) Νυχτερινό (με πολλές κινήσεις των άκρων) 
4) Με φωτιά - με έκταση - με επιμονή 
5) Υγρό είδωλο

 

Δευτέρα, 4 Σεπτεμβρίου 2017

Ο ASTOR PIAZZOLLA ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ (ΦΩΤΟ)


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Τον Ιούλιο του 1990 ο Μάνος Χατζιδάκις έδωσε με την Ορχήστρα των Χρωμάτων, που ο ίδιος ίδρυσε και διηύθυνε, δυο ιστορικές συναυλίες, με το ίδιο πρόγραμμα, στο Αρχαίο Ωδείο της Πάτρας (1 Ιουλίου) και στο Ηρώδειο στην Αθήνα (3 Ιουλίου). 
Στο πρώτο μέρος περιλαμβάνονταν έργα τριών ελλήνων συνθετών-οι δύο βασικοί εκπρόσωποι της λεγόμενης Εθνικής Μουσικής Σχολής: Μάριου Βάρβογλη (Αγία Βαρβάρα), Πέτρου Πετρίδη (Βυζαντινή Θυσία) και Μενέλαου Παλλάντιου (Προσευχή στην Ακρόπολη). 
Στο δεύτερο μέρος αυτής της συναυλίας ο Χατζιδάκις συνέπραξε με τον φίλο του, τον μεγάλο Astor Piazzolla, τον συνώνυμο του Αργεντίνικου τάνγκο. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι εκείνη η βραδιά της 3ης Ιουλίου 1990 στο Ηρώδειο θα ήταν και η τελευταία συναυλία για τον Αστορ Πιατσόλα; ‘Εβλεπα επί σκηνής την Ορχήστρα των Χρωμάτων, με τον Μάνο Χατζιδάκι στο πόντιουμ, και τον Astor Piazzolla να ερμηνεύει τα «Τρία τάνγκο», το «Κονσέρτο για μπαντονεόν και ορχήστρα» και να αποθεώνεται μετά την ερμηνεία του «Adios nonino», που λέγεται ότι έγραψε ως αποχαιρετισμό στον πατέρα του. 
Με αυτό το κομμάτι ο Piazzola αποχαιρέτησε το κοινό του για πάντα, καθώς ένα μήνα αργότερα αρρώστησε βαριά στο Παρίσι και άφησε την τελευταία του πνοή στο Μπουένος Αϊρες δύο χρόνια αργότερα, στις 4 Ιουλίου 1992. Ήταν μια συναυλία – εμπειρία συγκλονιστική, η οποία ευτυχώς ηχογραφήθηκε. Από την Ορχήστρα των Χρωμάτων κυκλοφόρησε το 1999 ένα cd με μουσικές του Piazzolla υπό την διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη. Ο δίσκος περιλάμβανε το Adios nonino (με τον Χρήστο Ζερμπίνο στο ακορντεόν) και εννέα τραγούδια με την Αλίκη Καγιαλόγλου. 
Φυσικά παρακολούθησα και τις δύο συναυλίες Χατζιδάκι – Piazzolla. 
Στη συναυλία της Πάτρας, μάλιστα, μου υπέγραψαν και οι δύο στο έντυπο πρόγραμμα. Ο Χατζιδάκις με προσωπική αφιέρωση: «Στον πανταχού παρόντα αγαπητότατο Παναγιώτη».


Ο Χατζιδάκις ήταν φίλος και θαυμαστής του Piazzolla. Μας τον σύστησε στην Ελλάδα ήδη από το 1981, όταν τον κάλεσε και έπαιξαν μαζί στον Μουσικό Αύγουστο, που διοργάνωσε ο Χατζιδάκις στο Ηράκλειο της Κρήτης. 
Το ενδιαφέρον είναι ότι τότε, Χατζιδάκις και Piazzolla παρουσίασαν ακριβώς το πρόγραμμα του 1990 σε Πάτρα και Αθήνα. Τα τρία αυτά έργα που χαρακτηρίζουν απόλυτα το μουσικό ύφος του Piazzola (Τρία τάνγκο, Κοντσέρτο για μπαντονεόν και Αντιός Νονίνο), παίχτηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο Ηράκλειο το 1981. 
Έγραφε ο Μίνως Αργυράκης για εκείνο τον ανεπανάληπτο Αύγουστο: «Σαν τρελός χόρευα τα βράδυα υπό τους ήχους του μπαντονεόν του Πιατσόλα ταγκό…».
Τότε ο Χατζιδάκις είχε καλέσει στο Ηράκλειο και την περίφημη ερμηνεύτρια των τάνγκο και της μιλόγκα Σουζάνα Ρινάλντι, την οποία μας την έφερε και στην Αθήνα, στο θέατρο του Λυκαβηττού, κάπου εκεί γύρω στο ’90. 
Εκείνη την εποχή, στις ραδιοφωνικές εκπομπές του στον ANT1 και στον SKAI, ο Χατζιδάκις έπαιζε μουσικές του Piazzolla και αναφερόταν στο μαγικό τάνγκο, βάζοντας και Σουζάνα Ρινάλντι.


Ακούγοντάς τον θυμόμουν ταυτόχρονα και αυτό που έγραφε στο Τέταρτο τον Ιούνιο του 1985: «Πρέπει να ξεχάσουμε τη μεσοπολεμική "επεξεργασία" του τάνγκο στην Ευρώπη με το αισθηματικό περιεχόμενο και με τη μελοδραματική του φόρτιση από ταινίες του ομιλούντος εκείνου του καιρού, για να ξαναβρούμε το γνήσιο αίσθημα που περιέχει το μοναδικό αυτό είδος μουσικής έκφρασης της Αργεντινής. 
Πρέπει να δείτε έναν νεαρό σπουδαστή της φιλοσοφίας να σιγοψιθυρίζει ή να κινείται ρυθμικά στους ήχους ενός τραγουδιού του Γκαρντέλ για να αντιληφθείτε τη μοναδικότητα ερωτισμού και αντρισμού που εκπέμπει το τάνγκο στη χώρα που το γέννησε. 
Τέλος, πρέπει να θυμηθείτε πως το Μπουένος Άϊρες μοιάζει με το Παρίσι ακριβώς όπως ήταν μετά τον πόλεμο. Κι έτσι θα πάρετε τη γεύση της υγρασίας, του ταμπάκο, των καθεδρικών ναών, της οικογένειας και των μεγάλων προπολεμικών καφενείων, με διανοούμενους και ηλίθια υπερήφανους αξιωματικούς. 
Το τάνγκο είναι ο κόσμος που φεύγει έτσι όπως ήρθε. Με πάθος για να φορέσει μια στολή, να αγαπήσει μια γυναίκα ή ένα παιδί, να ξυριστεί ή να χτενιστεί με επιμέλεια και να πεθάνει δημοσία δαπάνη. 
Κι όλα σε 4/4. Στον ρυθμό του τάνγκο».

 

Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου 2017

Ο ΜΠΑΤΣΚΑΣ ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ ΘΑ ΥΠΟΔΕΧΘΕΙ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΔΡΑ ΤΟΥ


O γνωστός και σημαντικός θεολόγος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, Επίσκοπος Μπάτσκας Ειρηναίος Μπούλοβιτς, συμμετείχε με την αντιπροσωπεία του Πατριαρχείου Σερβίας στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας (Ιούνιος 2016), αλλά δεν υπέγραψε το κείμενο για τις σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας «προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον». 
Λίγο μετά τη λήξη της Συνόδου έδωσε στη δημοσιότητα ένα κείμενο, δια του οποίου εξηγεί τους λόγους για τους οποίους δεν υπέγραψε. Εκεί σημειώνει πως κατά την προσωπική του άποψη «το ενδεδειγμένον» θα ήταν «να μείνη ο όρος Εκκλησία μόνον δια τον Ρωμαιοκαθολικισμόν». Τις άλλες Εκκλησίες, όσες προήλθαν από την μεταρρύθμιση, τις θεωρεί και τις ονομάζει «εκκλησιαστικές κοινότητες».
Δεν είναι λίγοι αυτοί που συμμερίστηκαν τις απόψεις του Μπάτσκας Ειρηναίου, κυρίως όσοι θεωρούν ότι ο όρος «Εκκλησία» ανήκει αποκλειστικά στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Φαίνεται όμως πως ο ιεράρχης της Σερβικής Εκκλησίας αναθεώρησε (;) τις συγκεκριμένες απόψεις του. Γιατί πώς αλλιώς ερμηνεύεται το γεγονός ότι η Γενική Συνέλευση του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (ΚΕΚ), έχει προγραμματιστεί να λάβει χώρα από 30 Μαϊου έως 6 Ιουνίου 2018 στο Novi Sad της Σερβίας, ήτοι στην έδρα του Επισκόπου Ειρηναίου, μετά – προφανώς – από δικές του ενέργειες.
Άλλαις λέξεσιν ο Επίσκοπος Ειρηναίος θα υποδεχθεί και θα φιλοξενήσει την μεγάλη διοργάνωση και τους εκπροσώπους των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών που λαμβάνουν μέρος στο Συμβούλιο.
Με αυτό το ιστορικό γεγονός ο Μπάτσκας Ειρηναίος υπογράφει στην πράξη το κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου για τις σχέσεις της Ορθοδοξίας με τον λοιπό χριστιανικό κόσμο. Σε λιγότερο από ένα χρόνο, θα αποδείξει έργω και λόγω την ενεργό συμμετοχή του στο Ευρωπαϊκό χριστιανικό γίγνεσθαι.
Π.Α.Α.

Σάββατο, 2 Σεπτεμβρίου 2017

"Κάτω απ' την Ακρόπολη χτισμένοι ήμασταν νεκροί φυλακισμένοι..."

Κάτω απ' την Ακρόπολη, 1903

ΘΕΩΡΗΜΑ 
Η Μεταμόρφωση
Κάτω απ' την Ακρόπολη χτισμένοι 
ήμασταν νεκροί φυλακισμένοι 
ένοχοι κριθήκαμε και ξένοι 
για την χώρα για την οικουμένη 

Βγήκαμε παιδιά μιας μάνας χήρας 
ήμασταν γεννήματα της μοίρας 
γίναμε εκφραστές μιας βίας στείρας 
μείναμε οι χορδές μισές μιας λύρας 

Καθιστός ο βίος των Αγίων 
σε δωμάτια λαϊκών πορνείων 
μες στις μυρωδιές των μαγειρείων 
συντελείται ο νόμος των οργίων 

Ήρθαμε ψυχροί σαν τον αγέρα 
Ήταν νύχτα ήταν μια Δευτέρα 
και με πείσμα πάθος και φοβέρα 
φέραμε το μίσος την χολέρα 

Τώρ' αλλάζουμε γινόμαστε άλλοι 
βάλαμε κεραία στο κεφάλι 
γίναμε αστυνόμοι μες στην ζάλη 
άλλο βία κι άλλο βιοπάλη 

Καθιστή η μνήμη των αρχείων 
στα δωμάτια λαϊκών ξενοδοχείων 
στις περγαμηνές των υπουργείων 
συντελείται ο νόμος των Αγίων. 

Στίχοι-μουσική: Μάνος Χατζιδάκις 
Από τις Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς
Τραγουδούν: Νένα Βενετσάνου, Βασίλης Λέκκας, 
Ηλίας Λιούγκος, Έλλη Πασπαλά


Παρασκευή, 1 Σεπτεμβρίου 2017

ΕΚΦΑΝΣΕΙΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Το θέμα του ολοκληρωτισμού στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι υπόθεση όχι μόνο διδακτορικών διατριβών (καθώς έχει πολλές πτυχές) αλλά ίσως και μιας γενικότερης έρευνας. 
Εστιάζω στην Ελλαδική πραγματικότητα διαγράφοντας μερικές μόνο πινελιές – ενδεικτικές της κατάστασης που επικρατεί. 
Παλαιότερα η «δεσποτοκρατία» θεωρούνταν η πλέον απολυταρχική μορφή στο χώρο της Εκκλησίας. Συν τω χρόνω αυτό άλλαξε ριζικά, καθώς πολλοί νέοι παράγοντες αναδύθηκαν στον εκκλησιαστικό χώρο. 
Οι λεγόμενες «οργανώσεις», αρχικώς, στο όνομα του «έργου» και της «καθαρότητας» συστηματοποίησαν ολοκληρωτικές πρακτικές, που άγγιζαν τις εκφάνσεις όλου του βίου και της προσωπικότητας του ανθρώπου. 
Παράλληλα με τις «οργανώσεις» άνθισε και το φαινόμενο του γεροντισμού, με εμφανή, επίσης, σημάδια ολοκληρωτισμού. Ο «γέροντας» ως αυθεντία μπορεί να ελέγχει τις ζωές των πνευματικοπαιδιών του, άνευ ορίων άνευ όρων. Σ’ αυτή την κατηγορία εμπίπτει και το Άγιον Όρος, το οποίο με την δική του υπερ – αυθεντία, συνέβαλε στην εμπέδωση ενός ολοκληρωτισμού ως κανονικότητας! 
Ο «γεροντισμός» στις μέρες μας έχει και τον μανδύα του «προοδευτισμού», καθώς πολλοί «γέροντες» χρησιμοποιούν σύγχρονους όρους στην διδασκαλία τους, αλλά το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: έλεγχος της ζωής των άλλων. 
Κι ακόμα, οι διάφορες ομάδες «καθαρών» της πίστης (αντιοικουμενιστές και ομόφρονες) έχουν δημιουργήσει έναν ολοκληρωτισμό που κρατάει την Εκκλησία δεμένη χειροπόδαρα. Τρανή απόδειξη η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδοξίας που δεν τόλμησε παραπάνω σε μερικά θέματα, καθώς οι ιεράρχες ήσαν όμηροι ολοκληρωτικών νοοτροπιών αυτών των ομάδων, οι οποίες δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο – και κυρίως το διαδίκτυο - με τρόπο καθαρά εκβιαστικό. 
Τις τελευταίες δεκαετίες αναπτύχθηκε από σημαντικούς θεολόγους μια θεολογία της ελευθερίας. Πολύ μελάνι έχει χυθεί για το αυτεξούσιο του ανθρώπου και την ελευθερία του ανθρώπου ως χάρισμα του Θεού, αλλά στην πραγματικότητα όλα αυτά μένουν στα χαρτιά. 
Οι «εκκλησιαστικοί» άνθρωποι μαθαίνουν να μεταθέτουν τις ευθύνες τους σε άλλους, να υπακούνε τυφλά σε ένα γέροντα – λες και δεν θα δώσουν οι ίδιοι λόγο στην Δευτέρα Παρουσία – και να αποστρέφονται το κατόρθωμα της ελευθερίας, ως δυσκολότατο άθλημα. 
Ο λόγος περί αγάπης που υπερπερισσεύει στις μέρες μας, νομίζω πως δεν θα ευδοκιμήσει αν δεν ασκηθούμε σκληρά στην ελευθερία, αποτινάσσοντας κάθε ζυγό πνευματικού ή άλλου ολοκληρωτισμού.
Related Posts with Thumbnails