Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Η ΑΥΣΤΗΡΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΕΔΕΣΣΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΑΓΩΓΗ ΛΕΙΨΑΝΩΝ


Τέτοιες μέρες πριν 22 χρόνια, είχε έλθει στην Αθήνα για προσκύνημα η Αγία Ζώνη από την Μονή Βατοπαιδίου. Θυμήθηκα - με αφορμή και τα όσα συμβαίνουν ανά την χώρα με την ατελείωτη περιαγωγή λειψάνων (και αγιορειτικών) – το ξέσπασμα του μακαριστού Μητροπολίτη Εδέσσης Χρυσοστόμου, ο οποίος είχε μιλήσει τότε πολύ αυστηρά, δηλαδή σωστά, για το φαινόμενο και τις παρενέργειές του. 
Θεωρούσε την ιστορία αυτή "μια ευτελή αργυρολογία που προσβάλει τη χριστιανική πίστη, διασύρει το κύρος της Εκκλησίας και τραυματίζει βαρύτατα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια... Η ηθική και θρησκευτική ζωή του λαού δέχεται κατά καιρούς ισχυρά πλήγματα, τα οποία τείνουν να γενικευθούν και να θεσμοθετηθούν... Αυτό είναι το μήνυμα του Αγίου Όρους προς τον σύγχρονο κόσμο; Έτσι αντιλαμβάνεται την αποστολή του; Αυτή είναι η Ορθοδοξία μας; Έτσι θα καλλιεργηθεί και θα αναγεννηθεί ο ελληνικός λαός; Αυτή την τροφή θα προσφέρουμε στον σύγχρονο άνθρωπο; Οι ναοί μεταβάλλονται πραγματικά σε οίκους εμπορίου, όπου τα όσια και τα ιερά προσφέρονται ως εμπορεύματα. Γι' αυτό ο γνήσια πιστός λαός αντιδρά με τις λέξεις: Χριστέμποροι, θεομπαίχτες, αγυρτεία, λειψανολατρεία, αγιογδύτες κ.λ.π." "... εντεταλμένοι κατασκευάζουν και μερικά θαύματα, ιάσεις και θεραπείες για να είναι η παραπλάνηση, η εκμετάλλευση και η απάτη του απλοϊκού λαού πλήρης και ολοκληρωμένη" (ΕΘΝΟΣ: 31-5-95). Με αυτή τη σκληρή γλώσσα μίλησε ο μακαριστός Μητροπολίτης Εδέσσης Χρυσόστομος και στο τηλεοπτικό κανάλι MEGA: "Σκέπτεται κανείς τι θα έκαμνε ο Χριστός αν επισκεπτόταν ένα τέτοιο ναό; Όχι μαστίγιο και φραγγέλιο, αλλά ατομική βόμβα θα χρησιμοποιούσε για να ανατινάξει και συντρίψει τους πάντας και τα πάντα" (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: 27-5-95). 
Τότε, λοιπόν, τον Μάϊο του 1995, με επιστολή του στην "Καθημερινή" ο μακαριστός Μητροπολίτης Εδέσσης Χρυσόστομος τόνιζε χωρίς περιστροφές: «Το φαινόμενο τούτο το οποίο τείνει να γενικευθεί και να θεσμοθετηθεί ως κορυφαίο γεγονός και υπέρτατο μέσον λατρείας, συγχωρήσεως, αγιασμού, σωτηρίας των ψυχών, αποτελεί οπωσδήποτε εκδήλωση παρακμής και πτώσεως της πίστεως, μείωση του κύρους της Εκκλησίας και διακωμώδηση των ιερών λειψάνων», έγραφε. Δύο εβδομάδες αργότερα η Διαρκής Ιερά Σύνοδος υιοθέτησε πρότασή του για έλεγχο της διαδικασίας. 
Φυσικά, τα όσα είπε τότε ο Εδέσσης Χρυσόστομος δεν επηρέασαν την όλη κατάσταση. Όπως είχε προβλέψει η κατάσταση είναι ανεξέλεγκτη και μάλλον χωρίς γυρισμό. Αφού και Δ.Ι.Σ. δεν φαίνεται διατεθειμένη να ελέγξει την διαδικασία. Ίσως δεν μπορεί πια… 
Π.Α.Α.

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ: "Κάθε πρωί μέσ’ στην Αγιά Σοφιά..."


Αγία Σοφία, ο Άγγελος

Ο δίσκος «Για τη Ελένη» του Μάνου Χατζιδάκι κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1978, με ερμηνευτή το Στέλιο Μαρκετάκη.
Ένας ανεπιτήδευτα λαϊκός ερμηνευτής που μετά απ' αυτόν τον γνησίως λαϊκό δίσκο του Χατζιδάκι εξαφανίστηκε! Δε νομίζω ότι είχε και καμιά άλλη παρουσία στον χώρο του τραγουδιού. Άλλωστε αυτή ήταν αρκετή, θαρρώ. 
Η δεύτερη παρουσίαση αυτού του κύκλου τραγουδιών έγινε το 1986, με νέα ενορχήστρωση και με ερμηνεύτρια τη Μαρία Δημητριάδη. «Η καινούργια φωνή της με βοήθησε πολύ να ξαναβρώ την τραγικότητα που επιζητούσα να διαπερνάει τα απλοϊκά από μια πρώτη όψη τραγούδια μου», είχε πει τότε ο Μάνος Χατζιδάκις. 
Κάποια από τα τραγούδια «Για την Ελένη» τραγουδήθηκαν και από την Αλεξάνδρα στους δίσκους της «Η Αλεξάνδρα στα λαϊκά του Μάνου Χατζιδάκι» και «Η Αλεξάνδρα τραγουδά Μ. Χατζιδάκι - Β. Τσιτσάνη». 
Για σήμερα - και επί τη μνήμη της Αλώσεως - επιλέγουμε ένα από τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου. "Νυχτερινός άγγελος", σε στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη.
Παραθέτουμε τις ερμηνείες του Στ. Μαρκετάκη, της Αλεξάνδρας και της Μαρίας Δημητριάδη. 


Κάθε πρωί μέσ’ στην Αγιά Σοφιά 
όταν κοιμούνται όλοι 
βγαίνει ένας άγγελος να δει 
βγαίνει να δει  
τη χαλασμένη Πόλη. 
Ψάχνει για φως μες στα σκοτεινά 
κι όπως γυρίζει μοναχός 
είν’ ένας άγγελος αϊτός 
που μας κοιτάζει απ’ τα βουνά. 
Ένας καπνός το βράδυ θ’ απλωθεί 
τον κόσμο να σκεπάσει 
κι όσα έχουν τώρα ξεχαστεί 
σε μια γραφή 
θα σκύψει να διαβάσει. 
Νύχτα βαθιά πάνω απ’ τα νερά 
φυσάει ο αγέρας δυνατός 
είν’ ένας άγγελος αετός 
που μες στον κόσμο προχωρά.

Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ (;) ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΚΟ ΔΙΟΝΥΣΗ ΦΙΡΦΙΡΗ ΑΠΟ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ.

π. Διονύσιος Φιρφιρής. Από τη σειρά "Σύμμεικτα" του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Την Πέμπτη 25-5-2017, στο Α' Αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., πραγματοποιήθηκε Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: "Ο Αγιορείτης Ιεροψάλτης Διακο-Διονύσης Φιρφιρής", την οποία διοργάνωσε το Τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ. 
Άξια και επαινετή η πρωτοβουλία για την ημερίδα, καθώς ο αείμνηστος διακο – Διονύσης υπήρξε πραγματικά μέγας ψάλτης του 20ού αιώνα στο Άγιον Όρος και σφράγισε με την προσωπικότητά του τα ψαλτικά πράγματα του καιρού μας. 
Αυτό το οποία επισήμανα ήδη από την προαναγγελία της ημερίδας αλλά και διασταύρωσα μετά τη λήξη της, είναι ότι δεν έγινε καμία αναφορά στις εξαιρετικά σημαντικές ηχογραφήσεις που πραγματοποίησε ο διακο – Διονύσης στο πρόγραμμα ηχογραφήσεων εκκλησιαστικής μουσικής του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 
Μιλάμε για 30 ψηφιακούς δίσκους, οι οποίοι έχουν εκδοθεί από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων και μπορεί να δει κανείς αναλυτικά στην ιστοσελίδα του ΚΕΡΕ. Και βέβαια εκτός από τις ηχογραφήσεις τεράστια σημασία έχουν και τα όσα έχει γράψει ο Μανόλης Χατζηγιακουμής για την μοναδική περίπτωση του διακο – Διονύση. 
Ας δούμε το τεράστιο ηχογραφικό του διακο – Διονύση στο πρόγραμμα του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 
Oι σπουδαιότερες (ηχογραφημένες) ερμηνείες του (όλες στην εκδοτική Σειρά "Mνημεία Eκκλησιαστικής Mουσικής") είναι: 1) Tο οκτάηχο Θεοτόκε Παρθένε του Πέτρου Mπερεκέτη, σε λαμπρή εκτέλεση και σε διπλή εκδοχή (Σώμα Πρώτο, Oκτάηχα, CD 4ο). 2) Tο απαράμιλλο, οκτάηχο επίσης, δοξαστικό Θεαρχίω νεύματι του Iακώβου πρωτοψάλτου, και πάλι σε διπλή εκδοχή (Σώμα Πρώτο, Oκτάηχα, CD 9ο). 3) Tο οκτάηχο θεοτοκίο Pόδον το αμάραντον Nικολάου πρωτοψάλτου Σμύρνης (Aρχείο, δύο στίχοι, ο α' και ο γ' ήχος, δημοσιευμένοι στην Aνθολογία Tρίτη). 4) Πολλοί Καλοφωνικοί Ειρμοί (Σώμα Δεύτερο, CD 6ο και 7ο, και Ανθολογία Πέμπτη, αρ. 1-4). 5) Δοξαστάριο του Iακώβου, πλήρης ο A' τόμος και εκλογές από τον B' (Σώμα Tρίτο, CD 1ο-22ο, και Ανθολογίες Έκτη και Έβδομη), πνευματικό και επιστημονικό γεγονός μέγιστο. Στο ίδιο Σώμα, στη συνέχεια και υπό τον τίτλο Εκλογή, CD 1ο-4ο, κυκλοφορούν συγκεντρωμένα τα ωραιότερα από το σύνολο των ηχογραφημένων Δοξαστικών. Tου πατρός Διονυσίου κυκλοφορούν επίσης 6 κασέτες (εκδόσεις της "Eλληνικής Bυζαντινής Xορωδίας", σήμερα και σε ψηφιακούς δίσκους), από τις οποίες οι αρ. 2-6 έχουν ηχογραφηθεί μέσα στα πλαίσια, και από τους συντελεστές, της εκδοτικής Σειράς "Mνημεία Eκκλησιαστικής Mουσικής" (με χορηγία και επιμέλεια του Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή). Ενδιαφέρουσα επίσης και μια ανθολόγηση (Σύμμεικτα Μέρος Β', Αγιορειτικά Απανθίσματα Α', CD 11o & 12o) από μέλη που ο ίδιος έψαλλε συχνά σε Πανηγύρεις και Ακολουθίες του Αγ. Όρους.
Όλα αυτά αποσιωπήθηκαν στην επιστημονική (;) ημερίδα του Τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ. Είναι δυνατόν να μην γνωρίζουν αυτό το έργο που αναδεικνύει την μοναδικότητα του διακο – Διονύση, όσοι συμμετείχαν στην ημερίδα; Ασφαλώς όχι. Άρα, συνειδητό και, επομένως, μεγάλο το ολίσθημα.
Σε μια επιστημονική ημερίδα για τον διακο – Διονύση θα έπρεπε να υπάρχει ξεχωριστή ανακοίνωση για το ηχογραφικό αυτό έργο. Κι ακόμα σε μια επιστημονική ημερίδα θα έπρεπε να υπάρχει ανακοίνωση για την απίθανη ερμηνεία του διακο – Διονύση στο Δοξαστάριο του Ιακώβου Πρωτοψάλτου, το οποίο ηχογράφησε ολόκληρο (!) και εκδόθηκε από το ΚΕΡΕ του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 
Λυπούμαι να πω ότι η ημερίδα του Τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ. για τον μακαριστό Φιρφιρή ήταν μια επαρχιώτικη εκδήλωση, η οποία εξαντλήθηκε στην αναμνησιολογία και σε "ευσεβείς" φλυαρίες, και θα μπορούσε να έχει διοργανωθεί από ένα παράρτημα των Φίλων του Αγίου Όρους, αλλά όχι από ένα επιστημονικό ίδρυμα.

ΟΙ ΚΟΠΤΕΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ...ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ!


Τουλάχιστον 26 Χριστιανοί Κόπτες σκοτώθηκαν και 26 τραυματίσθηκαν σε επίθεση ενόπλων που είχαν καλυμμένα τα πρόσωπά τους το πρωί της Παρασκευής (26-5-2017) στη νότια Αίγυπτο. 
Η ομάδα των Κοπτών διερχόταν με δύο λεωφορεία και ένα μικρό φορτηγό από την επαρχία Μίνια, όπου κατοικεί μια σημαντική κοπτική μειονότητα, και κατευθύνονταν στο μοναστήρι του Αγίου Σαμουήλ στο δυτικό τμήμα της επαρχίας για να προσκυνήσουν, είπαν οι πηγές. 
Σύμφωνα με τον Κόπτη επίσκοπο της περιοχής Μαγάγα (σ.σ.: που βρίσκεται στην περιοχή της Μίνιας) Αγάθωνα, το πούλμαν, που κατευθυνόταν στο μεγάλο προσκύνημα της Παναγίας στο μοναστήρι του Αγίου Σαμουήλ του Ομολογητή, είχε ξεκινήσει από το Μπένι Σουέφ, καθώς και τα δύο ακολουθούμενα οχήματα. 
Αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν πως ομάδα 8 περίπου μασκοφόρων σταμάτησε τα οχήματα σε έναν δρόμο που οδηγεί στο μοναστήρι και άνοιξαν πυρ.
Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε σήμερα Σάββατο, 27 Μαΐου 2017 την ευθύνη, δηλώνοντας ότι οι μαχητές του είναι υπεύθυνοι για την χθεσινή αιματηρή επίθεση κατά των λεωφορείων που μετέφεραν Αιγύπτιους Κόπτες χριστιανούς, σύμφωνα με ανακοίνωση των τζιχαντιστών.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος εξέδωσε ανακοίνωση για την πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση στην Αίγυπτο: 
"Καταδικάζουμε απερίφραστα την πολύνεκρη, τρομοκρατική επίθεση που σημειώθηκε σήμερα στην Αίγυπτο, εναντίον Χριστιανών Κοπτών. Εκφράζουμε τη συμπαράστασή μας στο λαό της Αιγύπτου και την Κυβέρνησή του και ειλικρινή συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων."
Επίσης, ύστερα από εντολή του ΠτΔ Προκόπη Παυλόπουλου, ο πρέσβης της Ελλάδας στο Κάιρο, Μιχάλης Διάμεσης, μετέφερε προς τον Πρόεδρο της Αιγύπτου και τον αιγυπτιακό λαό τον αποτροπιασμό του Έλληνα Προέδρου, καθώς και τα ειλικρινή συλλυπητήρια του προς τις οικογένειες των θυμάτων και τις ευχές του για ταχεία ανάρρωση των δεκάδων τραυματιών.
Η Εκκλησία της Ελλάδος δεν έχει αντιδράσει μέχρι στιγμής. 
Δεν μιλάμε για τον Μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ. Όπως προκύπτει από την επιστολή του προς τον Κόπτη Πατριάρχη - για την οποία θα έπρεπε να αντιδράσει το ΥΠΕΞ - οι Κόπτες χριστιανοί της Αιγύπτου, και όταν γίνονται μάρτυρες, δεν είναι άνθρωποι, γιατί είναι "αιρετικοί"! 
Ή καλύτερα, "καλά να πάθουν", αφού όπως έγραψε ο Σεβ Πειραιώς προς τον Πατριάρχη των Κοπτών Θεόδωρο Β': "Ὅμως, Ἐκλαμπρότατε, ἄν ἐξετάσει κανείς εἰς βάθος τά πράγματα, θά δεῖ οὐσιαστικά ὅτι, ἀνάμεσα στίς ἄλλες αἰτίες, καί ἡ αἵρεση τοῦ Μονοφυσιτισμοῦ, στήν ὁποία Ἐσεῖς καί οἱ πατέρες σας πιστεύετε, εὐθύνεται γιά τήν ἐξάπλωση τοῦ Ἰσλάμ καί γιά τά πολυώδυνα βάσανα τῶν πολυνέκρων ἐπιθέσεων. ...ἡ Χριστολογική Σας αἵρεση ἀποτελεῖ ἀπαρχή καί ρίζα τοῦ Ἰσλάμ, ὑποθάλπει τό Ἰσλάμ καί φέρει τεράστιες εὐθύνες γιά τήν ἐξάπλωσή του. Τό Ἰσλάμ εἶναι τέκνο καί συνέχεια τοῦ Μονοφυσιτισμοῦ."
Τι να πει κανείς, μετά από μια τέτοια θεώρηση; 
Χάνει τη λαλιά του...
Π.Α.Α.


Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

ΜΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΞΕΝΑΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ


Την Τρίτη 30 Μαΐου 2017, στις 8.30 το βράδυ, στην Οικία Κατακουζηνού (Λεωφ. Β. Αμαλίας 4, 5ος όροφος, Σύνταγμα) θα πραγματοποιηθεί μια μουσική εκδήλωση που δεν είναι παρά μια μουσική ξενάγηση στην ιστορική οικία. 
Θα παρουσιαστούν έργα δημιουργών που σχετίστηκαν με το ζεύγος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού, είτε στην Ελλάδα και μάλιστα στο συγκεκριμένο σπίτι της Λεωφόρου Αμαλίας, είτε στη Γαλλία, στο Παρίσι και στο Μονπελλιέ.
Εκπρόσωποι της περίφημης «γενιάς του ‘30» και πολλοί άλλοι πέρασαν από το διαμέρισμα του ζευγαριού που ήταν τόπος συγκέντρωσης για επιστήμονες, καλλιτέχνες, συγγραφείς, φιλοσόφους, ποιητές και γενικά πνευματικούς ανθρώπους της εποχής. Εκεί διάβασε αποσπάσματα από τον «Μέγα Ανατολικό» ο Ανδρέας Εμπειρίκος, εκεί έπαιξε πρώτη φορά στο παλιό Steinway του σπιτιού, τραγούδια από τον «Μεγάλο Ερωτικό» ο Μάνος Χατζιδάκις.
Η συναυλία αποτελεί μια ποιητική ανθολογία όσων συνδέθηκαν με την Οικία Κατακουζηνού, όπως των: Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργου Σεφέρη, Μυρτιώτισσας, Γιάννη Ρίτσου, Κοραλίας Θεοτοκά, Νίκου Καββαδία. Η ποίησή τους, μελοποιημένη από τους συνθέτες: Πέτρο Πετρίδη, Γιώργο Κουρουπό, Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, Θάνο Μικρούτσικο, Μίκη Θεοδωράκη, Μαρίζα Κωχ, Νίκο Κυπουργό, Κωστή Κριτσωτάκη, Νέστορα Ταίηλορ, Δημήτρη Μηνακάκη.
Κι ακόμα, κλασικά κομμάτια αγαπημένων συνθετών του ζεύγους, όπως οι: Mozart, Puccini, Villa Lobos.
Συντελεστές:
Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι
Μάριος Καζάς, πιάνο
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, σχολιασμός
Η συγκεκριμένη συναυλία είναι επανάληψη αυτής που πραγματοποιήθηκε με επιτυχία  στις 23 Μαΐου 2017 στο Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού και οργανώθηκε από την Εταιρεία Φίλων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. 


Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΤΙΜΗΣΕ ΤΟΝ ΘΩΜΑ ΤΑΜΒΑΚΟ


Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τίμησε τον ακούραστο εργάτη και ερευνητή της Νεοελληνικής Μουσικής Θωμά Ταμβάκο, με Επιστημονική Ημερίδα που είχε ως θέμα: “Η συμβολή του Θωμά Ταμβάκου στη διάσωση και διάχυση ανεξερεύνητων πλευρών της Ελληνικής μουσικής δημιουργίας”. 
Η Ημερίδα πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 23 Μαΐου 2017, στις εγκαταστάσεις του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ. στη Θέρμη. 
Στο πρώτο μέρος της Ημερίδας, ο Θ. Ταμβάκος έδωσε διάλεξη στους φοιτητές του μαθήματος “Νεοελληνική Μουσική (Γενική Ιστορική Επισκόπηση)”, σε συνεργασία με τον διδάσκοντα και επίκουρο καθηγητή του Τ.Μ.Σ. Γιώργο Σακαλλιέρο, για τη δράση και τη συλλογή του "Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου” (Α.Ε.Μ.Θ.Τ.). Ακολούθησε συζήτηση και συναυλία με έργα νεοελλήνων συνθετών, από φοιτητές του Τ.Μ.Σ.-Α.Π.Θ. 
Στη διάλεξη ήταν παρόντες και οι συνθέτες Χρήστος Σαμαράς, Ευαγγελία Κατέλη, Λάζαρος Τσαβδαρίδης, Ζήσης Σέγγλιας, Αντώνης Ανέστης, Φωτεινή Μηλαράκη, Γιώργος Καρακάσης, Σωτήρης Δεσπότης, Γιώργος Κυριακάκης, Βασίλης Μπακόπουλος, Κώστας Τσούγκρας και Μιχάλης Λαπιδάκης κ.α.  
Ακολούθησε η ημερίδα με παρουσιαστή τον μουσικό βιβλιοθηκονόμο του ΤΜΣ Άρη Μπαζμαδέλη, που περιλάμβανε ομιλίες της Εύας Νίκα - Σαμψών, του Γ. Σακαλλιέρου και του Θανάση Τρικούπη. Οι ομιλητές εκφράστηκαν με πολύ θερμά λόγια για το έργο του Θ. Ταμβάκο και το Αρχείο του. 
Στη συνέχεια η Πρόεδρος του ΤΜΣ Εύα Νίκα-Σαμψών απένειμε στον Θ. Ταμβάκο τιμητικό βραβείο (πλακέτα) και ακολούθησε η αντιφώνηση του τιμηθέντος. Η εκδήλωση τελείωσε με το μουσικό πρόγραμμα με έξοχες ερμηνείες από τους συμμετέχοντες μουσικούς. 

Γιώργος Σακαλλιέρος
Εύα Νίκα - Σαμψών
Διάλεξη Θωμά Ταμβάκου

ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ ΤΟΥ ΜΠΕΡΝΤΙΑΓΙΕΦ


Μια από τις πλέον προβεβλημένες και ιδιαιτέρως γνωστές και σεβαστές τόσο στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Ρωσία, όσο και στη Δύση, μορφές της ρωσικής φιλοσοφικής και θεολογικής Αναγέννησης, του μοναδικού αυτού φαινομένου στην ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού, είναι ο Νικολάι Αλεξάντροβιτς Μπερντιάγιεφ (1874 – 1948). 
Στο έργο του Νικολάι Μπερντιάγιεφ ξεχωριστή θέση έχει ο στοχασμός του πάνω στο έργο του Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι. Για πρώτη φορά σε ελληνική μετάφραση από τα ρωσικά, τρία κείμενα του γνωστού Ρώσου φιλοσόφου Ν. Μπερντιάγιεφ (1874-1948) πάνω σε πρόσωπα και ζητήματα που θίγει το έργο του μεγάλου Ρώσου μυθιστοριογράφου Φ. Ντοστογιέφσκι (1821-1881). Συγκεκριμένα, πρόκειται για το κείμενο του Μπερντιάγιεφ «Ο Μέγας Ιεροεξεταστής», το οποίο αποτελεί το Α΄ κεφάλαιο του βιβλίου "Η νέα θρησκευτική συνείδηση και η κοινωνία" (Αγία Πετρούπολη, 1907), και τα άρθρα του «Η περί ανθρώπου αποκάλυψη στο έργο του Ντοστογιέφσκι» και «Ο Σταβρόγκιν» που είχαν δημοσιευθεί στο περιοδικό Ρωσική σκέψη (1918 και 1914 αντιστοίχως). 
Τρία δοκίμια που συμπληρώνουν την ελληνική βιβλιογραφία για τον Ντοστογιέφσκι. Τρία δοκίμια από τον ανεξάντλητο πλούτο της ρωσικής θρησκευτικής και φιλοσοφικής σκέψης, αφορμή για αναστοχασμό του έργου του μεγάλου ανατόμου της ανθρώπινης ψυχής. 
Η εισαγωγή και η μετάφραση από τα ρωσικά είναι του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη, ενώ ο πρόλογος είναι του Δημήτρη Μπαλτά.

ΜΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ (ΦΩΤΟ)


Ήταν μια πραγματικά συγκινητική βραδιά η προχθεσινή (Τρίτη 23-5-2107) στην Οικία Κατακουζηνού, καθώς ξεχύθηκαν μελωδίες και ποιήματα δημιουργών που φοιτούσαν στο καταπληκτικό αστικό διαμέρισμα του ζεύγους Κατακουζηνού, αφού ήσαν φίλοι τους.
Με την σοπράνο Δάφνη Πανουργιά και τον Μάριο Καζά στο πιάνο.
Σχολιασμός: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος
Η μουσική αυτή ξενάγηση θα επαναληφθεί την ερχόμενη Τρίτη 30/5, στις 8.30 μ.μ. 
Ακολουθεί ο απόηχος της εκδήλωσης από την Εταιρεία Φίλων της Ε.Λ.Σ.



Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΑΛΤΑ


Δημήτρης Μπαλτάς, Ζητήματα Αισθητικής στην ρωσική σκέψη του 19ου αιώνα, εκδόσεις s@amizdat, Αθήνα 2017, σελ. 70. 
Στό βιβλίο αὐτό προσεγγίζονται ζητήματα τῆς αἰσθητικῆς τῆς ρωσσικῆς φιλοσοφικῆς σκέψεως τοῦ 19ου αἰ. Θά πρέπει νά ὑπογραμμισθεῖ ὅτι ἡ αἰσθητική, ὅπως ἐν γένει ἡ φιλοσοφική σκέψη, στήν Ρωσσία τοῦ 19ου αἰ., ἀναδεικνύεται καί ἑδραιώνεται παράλληλα μέσα ἀπό τήν κριτικογραφία, τήν ἀκαδημαϊκή διδασκαλία καί τήν ἐφαρμογή τῶν αἰσθητικῶν κατηγοριῶν στά ἔργα τέχνης. 
Στό Α΄ κεφάλαιο προσδιορίζεται ἡ σημασία τῆς τέχνης καί τῆς λογοτεχνίας ἐπί τῇ βάσει τῆς κριτικογραφίας τοῦ γνωστοῦ Ρώσσου κριτικοῦ τῆς λογοτεχνίας Βησσαρίωνα Μπελίνσκι (1811-1848). Ἐδῶ ἀνήκει καί τό κριτικό ἔργο τοῦ Ν. Ντομπρολιούμπωφ (1836-1861). 
Ἀκολουθεῖ τό δεύτερο κεφάλαιο, στό ὁποῖο παρουσιάζεται ἡ κριτική ἐκ μέρους τῶν Ρώσσων διανοητῶν τοῦ 19ου αἰ. τῆς αἰσθητικῆς τῆς φιλοσοφίας τοῦ γερμανικοῦ ἰδεαλισμοῦ, ἰδιαιτέρως δέ τῶν ἀπόψεων τοῦ Ἰ. Κάντ (1724-1804), τοῦ Φρ. Σέλλινγκ (1775-1854) καί τοῦ Γ. Χέγκελ (1770-1831). 
Στό τρίτο κεφάλαιο ἐξετάζονται οἱ αἰσθητικές ἀντιλήψεις τῶν δύο κορυφαίων Ρώσσων μυθιστοριογράφων τοῦ 19ου αἰ., τοῦ Φ. Ντοστογιέφσκι (1821-1881) καί τοῦ Λ. Τολστόϊ (1828-1910). 
Τέλος, ἔχει ἐνδιαφέρον νά παρακολουθήσουμε τίς προσεγγίσεις (Κεφ. Δ΄) τοῦ ἀποκαλουμένου «πατέρα τοῦ ρωσσικοῦ μαρξισμοῦ» Γ. Πλεχάνωφ (1856-1918). Ὁ Πλεχάνωφ ἀφιέρωσε μία σειρά ἄρθρων πάνω στήν σχέση τέχνης καί κοινωνικῆς πραγματικότητας. Ἡ παροῦσα μελέτη ἔρχεται νά συμπληρώσει τό ὑπάρχον βιβλιογραφικό κενό στήν ἑλληνική βιβλιογραφία περί τῆς αἰσθητικῆς καί τῆς φιλοσοφίας τῆς τέχνης.

Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΜΕ ΤΙΣ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΤΗΣ


Η Εταιρεία Φίλων Εθνικής Λυρικής Σκηνής διοργανώνει σήμερα Τρίτη 23 Μαΐου 2017 στις 7.30 μ.μ. συναυλία στο Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού, Λεωφόρος Β. Αμαλίας 4, 5ος όροφος, Πλατεία Συντάγματος. 
Θα τραγουδήσει η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά και θα την συνοδεύσει στο πιάνο ο Μάριος Καζάς
Σχολιάζει ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος. 
Το Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού είναι ένα σπίτι μουσείο με τη γοητεία και την ιστορία της γενιάς του ‘30 στο κέντρο της Αθήνας. Η συναυλία αποτελεί μια επιλογή και ανθολογία κάποιων από τους δημιουργούς που συνδέθηκαν με την ιστορική, πλέον, Οικία Κατακουζηνού. 
Ποίηση των: Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργου Σεφέρη, Μυρτιώτισσας, Γιάννη Ρίτσου, Κοραλίας Θεοτοκά, Νίκου Καββαδία, μελοποιημένη από τους συνθέτες: Πέτρο Πετρίδη, Μάνο Χατζιδάκι, Γιώργο Κουρουπό, Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, Θάνου Μικρούτσικο, Μίκη Θεοδωράκη, Μαρίζα Κωχ, Νίκο Κυπουργό, Κωστή Κριτσωτάκη, Νέστορα Ταίηλορ, Δημήτρη Μηνακάκη.  
Κι ακόμα, άριες των: Mozart, Puccini και Villa Lobos, που ακούστηκαν στην Οικία. 
Για τη ζωή και το έργο του ζεύγους Κατακουζηνού θα μιλήσει η μουσειολόγος και ψυχή του Ιδρύματος Σοφία Πελοποννησίου. 
Η εκδήλωση αυτή αφιερώνεται στο μέλλον του Θεάτρου Ολύμπια, - μέχρι χθες έδρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής - με την ευχή να παραμείνει ένας ενεργός χώρος πολιτισμικής αναφοράς στο κέντρο της Αθήνας.
Περισσότερα εδώ


Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ATHENS VOICE


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον η μεγάλη κινητικότητα που παρατηρείται τον τελευταίο καιρό σε τομείς της εξωτερικής πολιτικής, από συγκεκριμένους ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος. Βέβαια ανάλογα φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί και στο πρόσφατο παρελθόν, αλλά τώρα φαίνεται πως το πράγμα υπερβαίνει τα συνήθη. 
Για πρώτη φορά στην ιστορία ένας έλληνας μητροπολίτης γράφει απευθείας, ανοιχτή επιστολή σε Τούρκο πρόεδρο. Είναι γνωστό πως ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, απέστειλε πολυσέλιδη επιστολή προς τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, την οποία δημοσιοποίησε, διότι αυτός – μάλλον - ήταν ο σκοπός του. 
Το θέμα στην συγκεκριμένη επιστολή δεν είναι το φινάλε της, δηλ. η …cult πρόσκληση του Πειραιώς στον Ερντογάν να βαπτιστεί Ορθόδοξος, με ανάδοχο τον Πούτιν (sic), ούτε ακόμα η ανασκευή (;) του Ισλάμ, αλλά οι πολιτικές θέσεις του Πειραιώς που αναπτύσσονται στο πρώτο μέρος της επιστολής. Οι αναφορές στην πρόσφατη απόπειρα πραξικοπήματος στην γείτονα, η πορεία της ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι μεταρρυθμίσεις Ερντογάν, η συνθήκη της Λωζάνης, η σχέση με τον ISIS κ.ο.κ. 
Ο Πειραιώς, όμως, πάει και πιο πέρα. Εκφράζει άποψη για θέμα που άπτεται των σχέσεων Ελλάδος – Τουρκίας. Γράφει απροκάλυπτα στον Ερντογάν: «…θά ἤθελα νά Σας πῶ ὅτι διαφωνῶ ἀπολύτως μέ τήν μή ἔκδοσι τῶν πραξικοπηματιῶν Τούρκων πού κατέφυγαν στήν Ἑλλάδα, διότι ἡ αἰτιολογία τῆς ἀπόφασης τοῦ Ἀρείου Πάγου εἶναι ἀπαράδεκτη νομικῶς διότι δέν νομιμοποιεῖται νά κρίνει μιά δημοκρατική χώρα μέλος τοῦ ΟΗΕ καί τοῦ ΝΑΤΟ ὡς ἡ γείτων Τουρκία, ὡς χώρα πού δέν εἶναι χώρα δικαίου τήν στιγμή πού ἡ ΕΕ καί ἡ Ἑλλάς ἔχουν συνυπογράψει μετά τῆς Τουρκίας σύμβαση ἐπιστροφῆς τῶν παρατύπων μεταναστῶν στήν Τουρκία ὡς «ἀσφαλῆ χώρα» καί ἑπομένως χώρα δικαίου.». 
Επομένως, ο μητροπολίτης Πειραιώς αμφισβητεί ευθέως απόφαση του Αρείου Πάγου, του ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας του, συντασσόμενος με την βούληση της γείτονος πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. 
Στην επιστολή Πειραιώς προς τον Ερντογάν δεν υπήρξε καμία αντίδραση του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδος. Λες και η κίνησή του ήταν ό,τι πιο φυσικό συμβαίνει από έναν έλληνα ιεράρχη και δημόσιο λειτουργό. Αντίδραση δεν υπήρξε και όταν ακόμη ο Πειραιώς μας αποκάλυψε ότι: «παρεκλήθημεν ἀπό κύκλους τῆς γείτονος χώρας, νά δημοσιοποιήσωμε μία κριτική ἀποδόμησι τῆς ἀνθρωποκατασκευασμένης θρησκείας τοῦ Ἰσλάμ, πού ἀποτελεῖ τό κοσμοείδωλο καί τόν πυλώνα τοῦ μοντέλου ἐξουσίας τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν.». Ο Πειραιώς στη συνέχεια μας αφήνει μια χαραμάδα φωτός για τους «κύκλους» αυτούς: «Ἤδη οἱ κύκλοι πού ἀνέφερα, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται ὡς δῆθεν Μουσουλμάνοι, ἐνῶ εἶναι περισσότερον πιστοί ἀπό ἐμᾶς στόν Ἀληθινό Τριαδικό Θεό, μέ ἐνημέρωσαν ὅτι σέ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης τό συγκεκριμένο κείμενο ἔχει 4.158.354 «χτυπήματα» καί συνεχίζεται ἡ κυκλοφόρησίς του.». 
Άρα, πρόκειται, μάλλον, για κρυπτοχριστιανούς της Τουρκίας (;)… Σε κάθε περίπτωση, ο Πειραιώς δηλώνει δημόσια ότι σε επαφή με «κύκλους της γείτονος χώρας…» και πάντως όχι με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο έχει εκφράσει την δυσαρέσκειά του για την περίπτωσή του, με επιστολή που απέστειλε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. 
Σε όλα τα παραπάνω, το ΥΠΕΞ είναι απαθής θεατής, ενώ υπουργοί και στελέχη της Κυβέρνησης δεν παύουν να συμμετέχουν σε εκδηλώσεις του Πειραιώς. 
Εκεί που φαίνεται ότι υπήρξε κάποια παρέμβαση ήταν στην περίπτωση των Ιεροσολύμων. Η Εκκλησία της Ελλάδος είχε ορίσει ως εκπρόσωπό της τον Πειραιώς, στην τελετή του Αγίου Φωτός στα Ιεροσόλυμα, το Μ. Σάββατο. Τελικά στην θέση του πήγε ο μητροπολίτης Ιλίου Αθηναγόρας. Την «επίσημη ενημέρωση» για το θέμα μας την έκανε ο ίδιος ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ δια της δημοσιοποιήσεως σχετικού – μακροσκελέστατου, όπως το συνηθίζει - ανακοινωθέντος: «…ἡ Ἰσραηλινή Κυβέρνηση, ἐρχομένη σέ τηλεφωνική ἐπικοινωνία, μέ τόν Ἐξοχώτατο Πρωθυπουργό κ. Ἀλέξιο Τσίπρα, διεμήνυσε ὅτι ἡ ἐλαχιστότητά μας εἶναι ἀνεπιθύμητο πρόσωπο (persona non grata) στό Ἰσραήλ, ἐπειδή κατά καιρούς ἔχουμε ἐκφράσει δῆθεν «ἀντισημιτικές» δηλώσεις.». 
Ο Σεβ. Πειραιώς δεν παραλείπει να δηλώσει απερίφραστα: «Μέ τό παρόν ἀνακοινωθέν, διαμαρτύρομαστε ἐντονότατα καί καταγγέλλουμε δημόσια τήν ἀντικανονική παρέμβαση τοῦ Ἰσραήλ στήν χώρα καί τήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, καί βέβαια θά ἀποστείλουμε ἔντονη διαμαρτυρία γιά τήν καταπάτηση τῶν θρησκευτικῶν μας δικαιωμάτων.». 
Άρα, η Ελληνική Κυβέρνηση – κατά τον Πειραιώς – αναγκάστηκε να τον …αποσύρει, κατόπιν πιέσεων του Ισραήλ, χωρίς βεβαίως ποτέ να ψελλίσει κάτι για την όλη στάση του και τα γραφόμενά του. 
Την ίδια ώρα, ο μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Ανδρέας, ο οποίος έχει πάρει …εργολαβία την υπεράσπιση της Βορείου Ηπείρου, σε σχετικό ψήφισμά του διατρανώνει: «Ξεπερνῶντας τὴν ἀναποτελεσματικὴ μέχρι τώρα μέθοδο τῆς Αὐτονομίας συντασσόμαστε πλέον μὲ τὴν Ἕνωση τῆς Βορείου Ἠπείρου μὲ τὴν Ἑλλάδα». 
Ο μητροπολίτης αυτονομείται πλήρως τόσο από την Ελληνική Πολιτεία, όσο και από την Ορθόδοξη Εκκλησία, γιατί δεν υπολογίζει – χρόνια τώρα – ότι η Βόρειος Ήπειρος δεν είναι έδαφος της κανονικής δικαιοδοσίας του για να εκφράζεται κατ’ αυτόν τον τρόπο. Ανήκει στην Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας. Τέτοιες τοποθετήσεις μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο, τον οποίο πάντα έχουν στο στόχαστρο εθνικιστικοί κύκλοι στην Αλβανία, επειδή είναι Έλληνας. Παρά το γεγονός ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ασκεί από την αρχή την υπερεθνική και υπερφυλετική διακονία του, όπως επιτάσσει η Ορθόδοξη Εκκλησία. 
Η δήλωση του Κονίτσης Ανδρέα δεν είναι απλή. Ζητάει την ένωση της Βορείου Ηπείρου με την Ελλάδα! Αποτελεί αυτό αίτημα της εξωτερικής μας πολιτικής; 
Και σ’ αυτή την περίπτωση το Ελληνικό ΥΠΕΞ σιωπά… 
Ο μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιος, είναι γνωστός για τις ακραίες απόψεις και εκφράσεις του. Πρόσφατα έστειλε (άλλη μία) ανοιχτή επιστολή στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, εγκαλώντας τον για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας, που πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη τον περασμένο Ιούνιο. Ανάμεσα σε πολλά άλλα γράφει στον Πατριάρχη να παύσει τις «διώξεις των διατυπωσάντων αντιρρήσεις Κληρικών, Μοναχών και Πιστών τέκνων της Εκ­κλησίας μας (βλ. και την περίπτωση των 100 Μοναχών και Ασκητών του Αγ. Όρους)…». Και στη συνέχεια παραθέτει στο ιστολόγιό του έγγραφα που αφορούν σε συγκεκριμένες αγιορειτικές υποθέσεις. 
Το Άγιον Όρος είναι γνωστόν πως έχει το αυτοδιοίκητον, έχει Πολιτικό Διοικητή, υπάγεται πνευματικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, και δεν είναι δουλειά του καθενός – και δη μητροπολίτου της Εκκλησίας της Ελλάδος και δημόσιου λειτουργού – να παρεμβαίνει με όποιον τρόπο αυτός νομίζει. 
Όλα τα παραπάνω – άκρως ενδεικτικά – συνιστούν μια σημερινή πραγματικότητα, με πρωταγωνιστές έλληνες αρχιερείς και θεατές την Ελληνική Κυβέρνηση και σύσσωμο τον πολιτικό κόσμο της χώρας.
Και το αστείο είναι ότι κάποιοι ακόμα μιλούν για …χωρισμό Εκκλησίας – Κράτους.

Η ΠΕΡΙΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΗ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Το κείμενό μου στην Athens Voice για την περιφορά των λειψάνων, στάθηκε αφορμή για εκατοντάδες σχόλια στο διαδίκτυο γύρω από το θέμα αυτό, αλλά και γενικότερα περί Εκκλησίας.
Φυσικά υπήρξαν και οι «ευσεβείς και φιλάγιοι» που ενοχλήθηκαν από την τοποθέτησή μου και τάχθηκαν εναντίον μου, υπερασπιζόμενοι με πάθος την περιφορά των λειψάνων. Είναι αδύνατον να απαντήσω σε όλες τις αιτιάσεις. Άλλωστε δεν χρειάζεται. Απευθύνομαι σε νοήμονες ανθρώπους και όχι σε ταλιμπάν. 
Θα σταθώ μόνο σε μία, για να καταδείξω την μωρία του πράγματος. 
Γράφτηκε κατά κόρον πως είναι αναγκαία η μεταφορά των λειψάνων από τόπο σε τόπο, γιατί έτσι δίνεται η …δυνατότητα στους πιστούς να προσκυνήσουν τα λείψανα που δεν θα μπορούσαν να τα προσκυνήσουν εκεί που φυλάσσονται λόγω απόστασης κ.ο.κ. 
Τίθεται, λοιπόν, το ερώτημα: Με πόσα λείψανα είναι ευχαριστημένοι οι πιστοί; Και κάθε πότε θέλουν να τα προσκυνούν; Αυτή την στιγμή στην Αττική, για παράδειγμα, τίθενται προς προσκύνησιν, δεκάδες λειψάνων. Με πόσα κορέννυνται; 
Δεν φτάνει που έρχεται ένα λείψανο στην Αθήνα, από το Άγιον Όρος για παράδειγμα, και εκτίθεται για προσκύνημα σε ένα ναό. Κάποια στιγμή μεταφέρεται σε γειτονικό ναό, σε γειτονική Μητρόπολη κι έτσι η περιαγωγή μοιάζει με delivery – φευ! – λειψάνων! 
Με βάση τις σχετικές πηγές, στο Βυζάντιο ίσχυε το αντίστροφο απ' ότι σήμερα: τα λείψανα δεν ταξίδευαν από τόπο σε τόπο, διότι απλώς ταξίδευαν οι προσκυνητές προς αυτά! Το δε προσκυνηματικό ταξίδι ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές σε κάποιες περιόδους, γι' αυτό και απαθανατίστηκε σε χρονογραφήματα αλλά και στη λογοτεχνία (Ανατολής και Δύσης). Η μετακίνηση λειψάνων (και εικόνων) περιοριζόταν εντός των τειχών και μόνο σε ιδιαίτερες περιστάσεις (πολιορκία, επιδημία, ανομβρία κλπ). Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του δημάρχου Δαφνησίων (Λιβανάτες), που στα 1866 με έγγραφό του προς τον ηγούμενο στη Μονή της Μαλεσίνας (νομός Φθιώτιδος) ζητάει την αποστολή των λειψάνων του Αγίου Γεωργίου "ένεκα ενσκηψάσης νόσου της μηνιγγίτιδος". 
Αποτελεί ειρωνεία – τουλάχιστον - το ότι σήμερα, που η μετακίνηση του ανθρώπου είναι εξαιρετικά πιο εύκολη απ' ότι παλιότερα, μετακινούνται τα λείψανα. Ειδικά στις μέρες μας θα έπρεπε το φαινόμενο αυτό να είναι πολύ περιορισμένο. 
Δεν υπάρχει κανένας λόγος – ούτε θεολογικός ούτε άλλος – για μια τέτοια κινητικότητα. Δεν συζητάμε για τα αντίγραφα εικόνων. Αυτή η ιστορία θα έπρεπε να απαγορευθεί από την Εκκλησία πάραυτα. 
Δυστυχώς, όλη αυτή η κατάσταση γίνεται αντικείμενο χλεύης από εκείνους που τους δίνεται πλέρια η ευκαιρία να κατηγορήσουν την Εκκλησία και τους πιστούς της για μύρια όσα. Και σε κάμποσα δεν έχουν άδικο…

Σάββατο, 20 Μαΐου 2017

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΤΑΜΒΑΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ


Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τον θάνατο του Σπυρίδωνος–Φιλίσκου Σαμάρα (1861-1917), η Μουσική Εταιρεία Αλεξανδρούπολης εκδίδει την παρούσα μελέτη ως ελάχιστη συμβολή στη διατήρηση της μνήμης του κορυφαίου Έλληνα μουσουργού και του έργου του. Στην εποχή του ο Σαμάρας αναδείχθηκε στην κεντρική Ευρώπη μέσα από το δημοφιλέστατο και ιδιαίτερα απαιτητικό κοσμικό μουσικό είδος, την Όπερα. Για να αντιληφθούμε την αναγνώριση που είχε, ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, μπορούμε να ανατρέξουμε στο σύγγραμμα La musique et les musiciens (Η μουσική και οι μουσικοί) του καθηγητή του Κονσερβατόριου των Παρισίων, Albert Lavignac, που εκδόθηκε για πρώτη φορά στο Παρίσι το 1895, όπου μεταξύ των συνθετών που δρουν στην Ιταλία, όπως ο Giacomo Puccini (1858-1924) και ο Ruggero Leoncavallo (1857-1919), αναφέρεται και ο ελληνικής καταγωγής Spiro Samara. 
Η παρουσίαση του νεοκδοθέντος βιβλίου του Θωμά Ταμβάκου, που καταγράφει τη δισκογραφία των έργων του συνθέτη του Ολυμπιακού Ύμνου, θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 22 Μαΐου 2017 και ώρα 7.00 μ.μ. στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Ωδείου Φαέθων (14ης Μαΐου 121, Αλεξανδρούπολη). Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι πλέον αρμόδιοι περί της έντεχνης ελληνικής μουσικής: ο καθηγητής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών και υπεύθυνος του Εργαστηρίου Ελληνικής Μουσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δρ. Νικόλαος Μαλιάρας, ο αρχιμουσικός και πρωτεργάτης στη διάδοση της ελληνικής μουσικής, Βύρων Φιδετζής, ο οποίος πρόσφατα παρουσίασε με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το λυρικό δράμα «Δεσποινίς ντε Μπελ-Ιλ» του κορυφαίου Έλληνα συνθέτη και ο συγγραφέας του βιβλίου, μουσικοκριτικός και ερευνητής, Θωμάς Ταμβάκος. Η παρουσίαση θα πλαισιωθεί μουσικά με έργα του τιμώμενου μουσουργού που θα ερμηνευθούν από την υψίφωνο Στέλλα Αδαμίδου και τον πιανίστα Θανάση Τρικούπη.


Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συγγραφέας του βιβλίου, Θωμάς Ταμβάκος, θα τιμηθεί την επόμενη ημέρα, Τρίτη 23 Μαΐου 2017, από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, σε επιστημονική ημερίδα που διοργανώνεται προς τιμή του, για τη συμβολή του στη διάσωση και διάχυση της Ελληνικής Μουσικής Δημιουργίας. 
Η Επιστημονική Ημερίδα έχει ως θέμα: “Η συμβολή του Θωμά Ταμβάκου στη διάσωση και διάχυση ανεξερεύνητων πλευρών της Ελληνικής μουσικής δημιουργίας”, και θα λάβει χώρα την Τρίτη 23/5 και ώρες 15.00-21.00, στις εγκαταστάσεις του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ. στη Θέρμη. 
Στο πρώτο μέρος της Ημερίδας (ώρα 15.00, αίθουσα 8 Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ.), ο κ. Ταμβάκος θα δώσει διάλεξη στους φοιτητές του μαθήματος “Νεοελληνική Μουσική (Γενική Ιστορική Επισκόπηση)”, σε συνεργασία με τον διδάσκοντα και επίκουρο καθηγητή του Τ.Μ.Σ. Γιώργο Σακαλλιέρο, για τη δράση και τη συλλογή του "Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου” (Α.Ε.Μ.Θ.Τ.). Θα ακουλουθήσει συζήτηση και, εν συνεχεία, συναυλία με έργα νεοελλήνων συνθετών, από φοιτητές του Τ.Μ.Σ.-Α.Π.Θ. 
Στο δεύτερο μέρος της Ημερίδας (ώρα 18.30, Φουαγιέ Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ.), έπειτα από τον Χαιρετισμό από την Πρόεδρο του Τμήματος Μουσικών Σπουδών, κ. Εύη Νίκα-Σαμψών, θα ακολουθήσουν ομιλίες από τους Γιώργο Σακαλλιέρο, «Οι πρωτεργάτες της έρευνας για τη νεοελληνική μουσική και η ιδιαίτερη θέση του Θωμά Ταμβάκου» και Θανάση Τρικούπη, «Ανιχνεύοντας τις πηγές και τα αρχεία της νεοελληνικής μουσικής δημιουργίας», και, εν συνεχεία, θα γίνει επίδοση τιμητικής πλακέτας στον κ. Θωμά Ταμβάκο από την Πρόεδρο του Τμήματος Μουσικών Σπουδών, κ. Εύη Νίκα-Σαμψών, και αντιφώνηση του τιμωμένου, με θέμα «Η δημιουργία του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου (Α.Ε.Μ.Θ.Τ.) και το ερευνητικό έργο του». 
Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της ημερίδας θα ξεκινήσει στις 20.00 με τους: Ματίνα Γεροθανάση (σοπράνο) και Θανάση Τρικούπη (πιάνο), σε έργα Μάτσα, Σαμάρα, Λαμπίρη, Γρ. Κωνσταντινίδη, Νεζερίτη, Ανδρώνη και Ριάδη, ενώ τη βραδιά θα κλείσει το Χορωδιακό Εργαστήρι του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ., υπό τη διεύθυνση της Εριφύλης Δαμιανού.

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ (ΦΩΤΟ)


Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 18 Μαΐου 2017, στην Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον αείμνηστο Λυκούργο Αγγελόπουλο (1941-2014), Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, ιδρυτή και χοράρχη της "Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας" και Πρωτοψάλτη – επί σειρά ετών – στον Ι. Ναό Αγίας Ειρήνης Αιόλου.
Ήταν η ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκαν ακριβώς τρία χρόνια από την εκδημία του.
Η  εκδήλωση διοργανώθηκε από το “Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον” (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) και περιλάμβανε οπτικοακουστικό υλικό από το αρχείο της Σωτηρίας Αδάμ (συνθέτις –μουσικολόγος) και της Στέλλας Αρκέντη (σκηνοθέτης – παραγωγός), οι οποίες είχαν συνεργαστεί με τον Λυκούργο Αγγελόπουλο για την παραγωγή συνολικά εννέα εκπομπών που μεταδόθηκαν από τον «Τηλεοπτικό Σταθμό της Βουλής» και αφορούσαν στο σημαντικό έργο του. 
Παρουσιάστηκε και ένα απόσπασμα συνέντευξης του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, όπου ο Μακαριώτατος μιλάει για τον Λυκούργο Αγγελόπουλο και το έργο του, λέγοντας επί λέξει: «Είναι ένα καύχημα της Εκκλησίας μας, είναι ένα απόκτημα της παραδόσεως μας, είναι ένα θησαύρισμα της παραδόσεως μας, είναι ακαταπόνητος. Εγώ είχα την ευλογία απ’ το Θεό να τον γνωρίσω απ΄τα νεανικά ακόμα χρόνια και να τον θαυμάζω…». 


Επίσης, από το αρχείο του Παναγιώτη Ανδριόπουλου, προβλήθηκε ένα απόσπασμα από την μεγάλη συναυλία που πραγματοποίησε η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία στην Πάτρα το 2006, στο πλαίσιο του θεσμού «Πάτρα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2006», μετά από πρόσκληση του Θάνου Μικρούτσικου. Στην συναυλία αυτή η ΕΛ.ΒΥ.Χ. ερμήνευσε έργα των δύο μεγάλων της Βυζαντινής μουσικής, του Ρωμανού του Μελωδού και του Ιωάννη Κουκουζέλη. 
Ο Λιβανέζος Roni Bou Saba, θεολόγος, φιλόλογος και μαθητής για ένα διάστημα του Λυκούργου Αγγελόπουλου, αναφέρθηκε στην απήχηση του έργου του στον Λίβανο. Διαβάστε την ομιλία του εδώ
Στην εκδήλωση προσήλθαν τα αδέλφια του Λυκούργου Αγγελόπουλου, η κ. Αλεξάνδρα και ο κ. Άγγελος, μέλη της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας, μαθητές του αειμνήστου δασκάλου και εκπρόσωποι της ευρύτερης μουσικής κοινότητας. 
Την παρουσίαση και την επιμέλεια της εκδήλωσης είχε αναλάβει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.
Την αφίσα της εκδήλωσης φιλοτέχνησε ο Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας. 
φωτογραφίες: Παναγιώτης Αρβανίτης

Λυκούργος Αγγελόπουλος, Σωτηρία Αδάμ, Στέλλα Αρκέντη (φωτ. αρχείου)

Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΕ ΑΡΑΒΟΦΩΝΟΥΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥΣ


Roni Bou Saba 
Θεολόγος, φιλόλογος, ψάλτης 
Ο Λυκούργος Αγγελόπουλος, υπήρξε μια ιδιαίτερη προσωπικότητα διεθνούς ακτινοβολίας, μια ιδιαίτερη προσωπικότητα της οικουμενικότητας της ορθοδοξίας και του ελληνισμού! Το πολύπλευρο και πολυδιάστατο έργο του αναγνωρίζεται σε διεθνές επίπεδο, και χρήζει επιστημονικής μελέτης από τους ειδήμονες. Ωστόσο το γεγονός ότι ο Λυκούργος δεν τροφοδότησε μόνο την επιστημονική σκηνή με τη συνεισφορά του αλλά και την ψυχή των μαθητών του - και όσων τον γνώρισαν - μου δίνει και εμένα την ευκαιρία να καταθέσω μερικές σκέψεις για τον δάσκαλο που επηρέασε την Εκκλησία της Αντιοχείας από την οποία προέρχομαι, όπως και εμένα προσωπικά. 
Η διδασκαλία του Λυκούργου δεν μπορεί να εκτιμηθεί μόνο από γνωστικής άποψης γιατί πάνω από όλα, και ταυτόχρονα με τη γνώση, δίδασκε ήθος και βιωτή! 
Τόνιζε ο Λυκούργος, και ενδιαφερόταν, για την οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας, και γι’ αυτό γύρισε την οικουμένη ιεραποστολικά και ανέδειξε την μουσική παράδοση της ρωμαϊκής Ορθόδοξης Εκκλησίας σε ομόδοξους και ετερόδοξους με πάρα πολλά σεμινάρια και συναυλίες. 
Έδωσε μεγάλη σημασία, επίσης, στην σχέση της Βυζαντινής μουσικής με την ανατολική μουσική και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους ακόμα και πέραν από την εκκλησιαστική παράδοση. Χαρακτηριστικό αλλά όχι μοναδικό παράδειγμα αποτελεί η αλλεπάλληλη συνεργασία με το Ensemble Kudsi Erguner (τον Μάϊο του 2004 στην Αγία Ειρήνη Κωνσταντινουπόλεως και στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 2006). Μ’ αυτόν τρόπο τοποθέτησε τη βυζαντινή μουσική στην ευρύτερη σφαίρα της μουσικής τέχνης και όχι μόνο της εκκλησιαστικής χρήσης. Το γεγονός αυτό εμπλούτιζε την αισθητική και τη γνώση που μετέδιδε ο Λυκούργος στους μαθητές του, ώστε να συλλάβουν το πνεύμα και το γράμμα της παράδοσης, και κατέστη μεγάλη η επιρροή του στο Πατριαρχείο Αντιοχείας, όπου εύκολα συγχέεται η ψαλτική τέχνη με την έξωθεν μουσική. 
Λόγω της διεθνούς φήμης του Αγγελόπουλου, λοιπόν, τον προσέγγιζαν μαθητές από διάφορες Ορθόδοξες Εκκλησίες μεταξύ αυτών και από το Πατριαρχείο Αντιοχείας. Αλλά αξίζει να αναφερθεί ότι η σχέση του με άτομα από το Πατριαρχείο Αντιοχείας ανάγεται αρχικά στην προσωπική φιλία με τον μετέπειτα ιερέα Ζιχάντ Αμπού Μραντ. Από τα φοιτητικά τους χρόνια γνωρίζονταν μεταξύ τους και συνδεόντουσαν με την Παιδική Χορωδία των Ανακτόρων, όπως μου είχε πει ο ίδιος ο Αμπού Μραντ. 


Αργότερα, μαθήτευσαν κοντά του για μεγάλο χρονικό διάστημα τρεις ψάλτες από το Πατριαρχείο Αντιοχείας, ο Ναμπίλ Ελ Σάεγ, ο Νταάς Ιμπραχίμ, και ο Μιχαήλ Χουράνι. 
Ο Ναμπίλ και ο Νταάς είχαν έρθει στην Ελλάδα με υποτροφία από το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απεσταλμένοι από τους μητροπολίτες τους: τον Βόστρων ο Ναμπίλ και της Εμμέσης ο Νταάς, για να σπουδάσουν βυζαντινή μουσική στην Ελλάδα. Ενώ ακόμα μάθαιναν την ελληνική γλώσσα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, τους προέτρεπε ο εφημέριος της αραβόφωνης εκκλησίας της Αγίας Όλγας Ζιχάντ Αμπού Μραντ να πάνε στον Λυκούργο Αγγελόπουλο, τον οποίον και γνώρισαν το 1990. Παρακολουθούσαν τα μαθήματα κοντά του στο Ωδείο "Νικόλαος Σκαλκώτας" στα Πατήσια. Ο Αγγελόπουλος τους πρότεινε από την πρώτη στιγμή κιόλας να συμμετάσχουν στην Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, για να έχουν την ευκαιρία να μαθαίνουν περισσότερα πράγματα. Έτσι λοιπόν πήραν μέρος στη χορωδία κοντά στον Αγγελόπουλο και έλαβαν μέρος σε διάφορες συναυλίες της. Τώρα ο Ναμπίλ εξυπηρετεί την αραβική κοινότητα ψέλνοντας στην εκκλησία της Αγίας Όλγας, ασχολούμενος παράλληλα με την κοσμική παραδοσιακή μουσική του αραβικού κόσμου με το συγκρότημα Αλ Μαχάμπα. Ο Νταάς, από την άλλη, ψέλνει στον Πειραιά στην εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν λάβει μέρος σε ηχογραφήσεις της χορωδίας ψέλνοντας στα αραβικά, γι’ αυτό μας ήταν γνωστοί στο Πατριαρχείο Αντιοχείας και τους πλησιάζαμε για να αντλήσουμε οι νεότεροι από την εμπειρία τους. 
Ο Μιχαήλ Χουράνι με τη σειρά του, ήρθε στην Ελλάδα με υποτροφία του Υπουργείου Εξωτερικών για να εμβαθύνει τις σπουδές του στη βυζαντινή μουσική, έχοντας υπάρξει ο ίδιος καθηγητής βυζαντινής μουσικής στο Εθνικό Ωδείο στο Λίβανο για πολλά χρόνια και ιδρυτής της χορωδίας της μητρόπολης Όρους Λιβάνου η οποία υπό τη διεύθυνσή του απέκτησε μεγάλη αναγνώριση και αποδοχή. Γνώρισε στην Αθήνα πολλούς δασκάλους, αλλά πολύ γρήγορα βρήκε στον Λυκούργο τον δάσκαλο που έψαχνε και που μπορούσε να του δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις στις απορίες του, όπως ο ίδιος επισήμανε σε μένα όταν ζήτησα τη βοήθειά του για την παρούσα παρέμβαση. Πήρε το δίπλωμα διδασκαλίας στην βυζαντινή μουσική από το Ωδείο "Φίλιππος Νάκας" με δάσκαλο τον Αγγελόπουλο. Όντας στην Ελλάδα συμμετείχε στην Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία από το 1999 μέχρι το 2002. Μ’ αυτήν έλαβε μέρος σε διάφορες συναυλίες, μεταξύ αυτών η συναυλία στο Λίβανο, στο Πατριαρχικό Μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, έδρα της θεολογικής σχολής του Πατριαρχείου Αντιοχείας, και στην Βηρυτό τον Μάρτιο του 2000. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η χορωδία έψαλε στα αραβικά τον Τρισάγιο Ύμνο και στίχους από τον 102ο ψαλμό ("Ευλόγει η ψυχή μου τον Κύριον"), τους οποίους είχε ζητήσει ο Αγγελόπουλος από τον Μιχαήλ Χουράνι να τους μάθει στη χορωδία. 


Η σχέση του Μιχαήλ Χουράνι με τον Αγγελόπουλο ήταν πολύ στενή, όπου είχε πάει μαζί με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία σε πολλές εκδηλώσεις και συναυλίες πέραν του Λιβάνου και τα διάφορα μέρη της Ελλάδας, ψάλλοντας κατά καιρούς και στα αραβικά. Από τα σημαντικότερα αυτά ταξίδια θα μπορούσε να αναφερθεί η συμμετοχή στο διεθνές φεστιβάλ «Κρακοβία 2000» στην Πολωνία, και στο 10ο Διεθνές Συνέδριο για τις Βυζαντινές Σπουδές στο Παρίσι το 2001. 
Όταν γύρισε στο Λίβανο, ο Μιχαήλ Χουράνι διορίστηκε ως προσωπικός ψάλτης του Μητροπολίτη Όρους Λιβάνου Γεωργίου, επισκεπτόμενος μαζί του κάθε Κυριακή μια διαφορετική εκκλησία στην οποία και έψελνε. Αυτό το γεγονός έκανε τον Χουράνι να διαδώσει ευρύτερα τη μέθοδο του Σίμωνα Καρά, όπως την έμαθε κοντά στον Αγγελόπουλο. Ωστόσο η συνεισφορά του Μιχαήλ δεν στάθηκε εδώ, καθώς ανέλαβε να διδάσκει τη βυζαντινή μουσική σε ακαδημαϊκά εκκλησιαστικά και μουσικολογικά ιδρύματα. Δίδασκε για παράδειγμα στη Θεολογική Σχολή της Αγίας Άννης του Πατριαρχείου Αντιοχείας για τους Ουνίτες (2003-2008), στην Θεολογική Σχολή του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού του ορθοδόξου Πατριαρχείου Αντιοχείας, στη Σχολή Μουσικής και Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου των Αντωνινών (Antonine Unversity). Να σημειώσουμε, ακόμα, τη σύσταση και διδασκαλία πολλών ενοριακών χορωδιών σε διάφορα μέρη στο Λίβανο. Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο διαδίδει τη μέθοδο Καρά και το έργο του Αγγελόπουλου είναι η χορωδία B MEL- Lebanon (Byzantine Music Ensemble of Lebanon), την οποία ίδρυσε και διευθύνει ο ίδιος συμμετέχοντας σε διάφορες συναυλίες εντός και εκτός Λιβάνου. 
Το έργο του Λυκούργου Αγγελόπουλου μέσω των κόπων του μαθητή του Μιχαήλ Χουράνι γίνεται όλο και πιο γνωστό στο Λίβανο, γιατί ο Χουράνι μαζί με όλα τα παραπάνω ασχολήθηκε με την προσαρμογή συνθέσεων του Αγγελόπουλου και της παρουσίασής τους σε διάφορες συναυλίες.
Συμπεραίνει κανείς εύκολα από τα προαναφερόμενα πόσο είναι γνωστός ο Αγγελόπουλος στο Λίβανο, και αξίζει να προσθέσω ότι ακόμα και ψάλτες οι οποίοι δεν μαθήτευσαν κοντά του προσπαθούν να υιοθετήσουν επιλεκτικά κάποια στοιχεία από την ερμηνεία του. 


Πέραν από τους μαθητές με μακρά μαθητεία για τους οποίους μίλησα, υπήρξαν και άλλοι πολλοί που είχαν την ευκαιρία να μαθαίνουν κοντά του για σύντομα χρονικά διαστήματα. Απ’ αυτούς είναι και ο υποφαινόμενος. Μαθαίνοντας για τον Λυκούργο Αγγελόπουλο από τον Μιχαήλ Χουράνι, που γνώριζα και θαύμαζα ως νέος μαθητής βυζαντινής μουσικής, επιχείρησα να έρθω σε επαφή με τον Αγγελόπουλο στο πρώτο ταξίδι μου στην Ελλάδα το 2003. Ακόμα τότε τα ελληνικά δεν τα ήξερα καθόλου. Δεν ήμουν μόνος, πήγα με τον φίλο και συμφοιτητή Peter Saliba. Συστηθήκαμε στον σπουδαίο δάσκαλο του οποίου τη φήμη και τη φωνή μόνο ξέραμε ήδη από το Λίβανο, μας εναγκαλίστηκε κάνοντάς μας μαθήματα και προσκαλώντας μας στις πρόβες της χορωδίας και τις συναυλίες της ακόμα! 
Για τον μουσικό Λυκούργο καλύτερα να μη μιλήσω - ως μη ειδικός - αλλά να καταθέσω ένα σύντομο και ουσιαστικό βίωμα κοντά σε ένα σπάνιο και σπουδαίο δάσκαλο. Όπως είπα τότε το 2003 δεν ήξερα ελληνικά. Ο Λυκούργος επαναλάμβανε σε μένα, στα γαλλικά, όσα έλεγε στον Peter στα ελληνικά, μέχρι που σιγά σιγά μάθαινα, με κίνητρο την περαιτέρω επικοινωνία με τον δάσκαλο χωρίς ενδιάμεση γλώσσα αλλά μόνο στα ελληνικά. Το μάθημα δεν σταματούσε εύκολα, μπορούσε να διαρκέσει ώρες, εμείς είχαμε τη δίψα και βρήκαμε το ορμητικό ποτάμι. Ο Αγγελόπουλος μας ενθάρρυνε και μας στήριξε υπομονετικά και με πολλή αγάπη παρά τον περιορισμό της γλώσσας μας. Ο Πέτρος άντλησε ομολογουμένως περισσότερο τη βυζαντινή μουσική και με τη σειρά του υπηρετεί ως ψάλτης και δάσκαλος μουσικής στο Λίβανο. 
Στο αναλόγιο της Αγίας Ειρήνης μπορεί σε μια απλή Κυριακή να ακουστεί η βυζαντινή ψαλμωδία και στα αραβικά, τα πολωνικά, και τα ρουμανικά. Οι μαθητές του Αγγελόπουλου ήταν από όλη την οικουμένη! Και σε όλους τόνιζε ότι αυτή είναι η Ορθοδοξία. Ο Λυκούργος πήγε στο Πατριαρχείο Αντιοχείας αυτοπροσώπως και μέσω του έργου του και η επιρροή του είναι εμφανής, αλλά και έφερε το Πατριαρχείο εδώ σε όλους τους μαθητές του. Το ίδιο έκανε με όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες στις οποίες είχε μαθητές. Έγινε ο ίδιος για τους μαθητές του σημείο οικουμενικότητας της Ορθοδοξίας. 


 - Το παραπάνω κείμενο αποτελεί την συμβολή του Roni Bou Saba στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) στην μνήμη του Λυκούργου Αγγελόπουλου, την Πέμπτη 18 Μαΐου 2017, ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκαν τρία χρόνια από τον θάνατο του αειμνήστου μουσικοδιδασκάλου και πρωτοψάλτη. Η εκδήλωση μνήμης και τιμής πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 
- Οι φωτογραφίες που πλαισιώνουν το κείμενο, είναι από το προσωπικό αρχείο του Μιχαήλ Χουράνι. Πρόκειται για στιγμιότυπα από δράσεις της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας του Λυκούργου Αγγελόπουλου, στις οποίες συμμετείχε ο λιβανέζος πρωτοψάλτης Μ. Χουράνι.

Related Posts with Thumbnails